SJP
Słownik SJP

Ostatnie komentarze

(najnowsze z opóźnieniem na moderację)

Saryusz # 2017-03-14 ~gosc

A co by to dało, gdyby jego ród od wieków nie odmieniał? Jezelibym miał rację, wtedy chyba bym uznał wyższość tradycji.
A językoznawcom to łatwo sądzić, gdy ich to nie dotyka. Bańce także nie podobało się odmienianie jego nazwiska.

omo # 2017-03-14 ~gosc

Zależy, których Koreańczyków masz na myśli. Ci z północy raczej piszą "OMK", czyli "Oh, my Kim!".

Kowadło-Kowalski # 2017-03-14 nirnal

Albo jak, dość często występujące w mediach, nazwisko Koziełło-Kozłowski.

Mateja # 2017-03-14 nirnal

Nazwisko np:

Andrzej Mateja (ur. 26 sierpnia 1935 w Kościelisku) – polski biegacz narciarski, ratownik górski, olimpijczyk z Cortina d’Ampezzo 1956 i Squaw Valley 1960.

Anna Mateja (ur. 30 września 1973) - polska dziennikarka, w latach 1996-2008 pracująca w Tygodniku Powszechnym, członek Rady Fundacji Jerzego Turowicza.

Erwin Werner Mateja (ur. 1958) – dr hab. nauk teologicznych, polski duchowny katolicki. Specjalizuje się w liturgice.

Wojciech (Wojtek) Mateja (ur. ? – zm. 1875 w Nowym Wiśniczu) – postać historyczna, „ostatni tatrzański” zbójnik grasujący w XIX wieku na terenie Tatr.

Piotr Mateja (ur. 2 stycznia 1949 w Bytomiu) – polski polityk, samorządowiec, energetyk, poseł na Sejm IV kadencji.

Stefan Mateja ps. „Rogalski”, „Sędzia”, „Stefan”, „Stefan Żłowski” (ur. 29 września 1902, zm. 9/10 sierpnia 1944) – kapitan rezerwy taborów Wojska Polskiego.

Oswald Mateja (ur. 9 lutego 1936 r. w Kosorowicach, zm. 16 kwietnia 1983 r. w Opolu) – polski matematyk, nauczyciel akademicki.

dywinacja # 2017-03-14 ~gosc

Bo Biblia zabrania.

Saryusz # 2017-03-14 mirnal

A odmieniać mu powinni już od pierwszej klasy szkoły podstawowej, to mielibyśmy jeden tu problem mniej... Ale tak już jest - jak taki S., czy Kreja lub Mateja uważają, że nie odmienia się lub odmienia inaczej, niż norma nakazuje, to większość to akceptuje i trudno przebić się.

Kowadło-Kowalski # 2017-03-14 ~gosc

Jak odmieniamy nazwisko tego typu? Do pana...
1. Kowadła-Kowalskiego
2. Kowadły-Kowalskiego
3. Kowadło-Kowalskiego
4. ...(jeszcze inaczej?)

Saryusz # 2017-03-14 ~gosc

Owszem, popełnił fatalny błąd, bo nie docenił przekorności rodaków. Teraz każdy na złość mu będzie odmieniał jego pierwszy człon nazwiska.

Arirania # 2017-03-14 ~gosc

Śliczne zwierzątka, program jest o nich telewizyjny, a słownik nie przewiduje.

kossy # 2017-03-14 mirnal

Kossy czy kosy?
Szanowni Państwo,
zastanawiam się, czy ’słuchawki firmy Koss’ zapisywać jako kossy, czy kosy. Jest jakaś zasada, która to reguluje?
Z wyrazami szacunku
Czytelnik

Nazwę wytworu zapisalibyśmy raczej tak, jak się zapisuje nazwę firmy, która go wyprodukowała (oczywiście, małą literą), a więc kossy. Pisownia przez jedno s mogłaby się upowszechnić, gdyby wymowa [kosy] była powszechna, i gdyby w ogóle nazwa ta była powszechnie znana.

- Katarzyna Kłosińska, UW

Podaję to jako twierdzenie - jeśli obcy wyraz ma podwójne S (L...), to podczas wieloletniego spolszczania, owo zdwojenie redukuje się do pojedynczego (jeśli u nas nie jest wymawiane podwójnie).

deklinacyjnie # 2017-03-14 mirnal

Sam Mistrz Malinowski zastosował to słowo - ***To jednak niczego deklinacyjnie nie zmienia – człon Saryusz, jako przydomek, należy odmienić, gdyż „nie jest on herbem czy zawołaniem bojowym”...***
MACIEJ MALINOWSKI

Saryusz # 2017-03-14 mirnal

***To jednak niczego deklinacyjnie nie zmienia – człon Saryusz, jako przydomek, należy odmienić, gdyż „nie jest on herbem czy zawołaniem bojowym”.
Mimo to Jacek Saryusz-Wolski nie przyjmuje do wiadomości uwag językoznawców. Na Twitterze napisał niedawno tak:
Wielka prośba do mediów o nie odmienianie pierwszej części mojego nazwiska „Saryusz” – taka jest tradycja rodowa i nic do niej lingwistom.

A przy okazji zrobił fatalny błąd ortograficzny (jak wiadomo, pisze się nieodmienianie…).***

MACIEJ MALINOWSKI

Dobryslownik.pl # 2017-03-14 mirnal

Dobrysłownik.pl oparty jest na istniejących słownikach, czy opiniują wg własnej logiki i rozsądku?
Sami napisali tam - *Dlaczego tak często po wpisaniu do Google standardowego pytania „x czy y?” trafiamy na strony stwarzające pozory wiarygodnego opisu, a faktycznie serwujące nieświeże produkty po terminie do spożycia? Czy ich autorzy chcą nas oszukać? Nie, ci wszyscy domorośli poloniści chcą dobrze, ale zwykle po prostu omawiają i przepisują bzdurne informacje podawane w słownikach (też przepisywane od słownika do słownika).*
Na ile oni sami nie są takimi polonistami? Ciekawe, w jaki sposób potraktowaliby moje propozycje (np. Newada) parę lat temu lub teraz, a przecież też jestem domorosłym polonistą (a przecież nie przepisuję słowników)...
"przepisują bzdurne informacje podawane w słownikach" - co na to by odpisał np. prof. M. Bańko? Nie za ostro ("bzdurne")?

Uwagi co do tego słownika, także Newada itp. proponuje tutaj zamieszczać, aby była dyskusja w jednym miejscu). Jednocześnie nadmieniam, że nie będę polemizować z komentami ze słowami uznawanymi za obraźliwe.

królować # 2017-03-14 ~gosc

Musi być także damować, bo królowa/ hetman to też dama.

sort # 2017-03-14 mirnal

Zawsze były podziały wg sortów, np. "Pod naciskiem III Rzeszy rząd Bułgarii wysłał do obozu zagłady w Treblince 11 000 Żydów (zginęli tam wszyscy) z okupowanej przez Bułgarię Tracji i Macedonii, odmówił jednak wydania obywateli bułgarskich pochodzenia żydowskiego".
Sorty to oczywisty stan materii w świecie ludzi, zwierząt, roślin...

bomba # 2017-03-14 mirnal

Istnieje szereg nazwisk nawiązujących do wykonywanych zawodów, np.

Bomba - wiceprezeska portalu Trojmiasto.pl; co pewien czas wybucha jakaś sensacyjna wiadomość
Bomba - napastnik i strzelec w lubelskiej drużynie piłkarskiej
Bomba - przedwojenny oficer policji
Bomba - rzetelna internistka, jednak po telefonicznym przedstawieniu się z nazwiska, odnośne władze mogą internować cały szpital w obawie przed zamachem
Bomba - scenograf (filmy „Zabić na końcu” i „Wyrok śmierci”)
Bomba - budowniczy dekoracji (m.in. serial „Komisarz Alex” - kilka epizodów z bombami)
Bombała - sędzia dzielnie walcząca z wybuchową chuliganerią
Bombaś - kierownik produkcji filmu „Dżihad”
Bombiński - menadżer Tesco ("market na święta przygotowuje bomb(k)owe niespodzianki")

królować # 2017-03-14 ~gosc

hetmanić, wierzyć, pionować, gonić :)

królować # 2017-03-14 ~gosc

jak laufrować/gońcować, to (oprócz skoczkować) powinno być także koniować.

królować # 2017-03-14 zielenjak

nie ma gońcować..

termin # 2017-03-14 ~gosc

Co do terminu jako czas i okres to używa się sformułowania "w terminie do x dni" itp. Także myślę, że jak najbardziej może funkcjonować jako okres.

świeczuszka # 2017-03-14 ~gosc

Np. głupia świeczuszka. (alex r.)

nyż # 2017-03-14 ~gosc

http://natatry.pl/artykuly/przyroda-i-zwierzeta-budza-sie-z-zimowego-snu
A jednak ktoś użył w artykule o tatrzańskiej przyrodzie.
pozdrawiam klonumk

skrapiacz # 2017-03-14 dobrybrowar

Potocznie: ksiądz, który coś święci ;).

pić # 2017-03-14 ~gosc

Brakuje potocznego znaczenia - z wyrażenia "pić do kogoś" (mówić o czyichś winach, występkach w sposób niebezpośredni).

drifting # 2017-03-14 mirnalolog

Po polsku: dryftyng.

plagiat # 2017-03-14 ~gosc

A co Ty tak ni z gruszki, ni z pietruszki zacząłeś pić (nomen omen) do naszego Kwacha? Skąd taka nagła zmiana frontu? ;)

królować # 2017-03-14 tyttuss

Jest hetmanić :)

Czarny Czwartek # 2017-03-14 michalp63

Przepraszam za błąd w komentarzu - powinno być "zaprzestał toczenia" zamiast "zaprzestał toczyć". Pan Michał.

świeczuszka # 2017-03-14 michalp63

Rzeczywiście, bardzo dziwne że nie ma tak często występującego słowa. Mam nadzieję, że operator słownika szybko uzupełni ten brak.
Pozdrawiam,
Pan Michał.

Czarny Czwartek # 2017-03-14 michalp63

Witam Panów!
Panie Marku, cieszę się, że i Pan wykazał się głosem rozsądku w tej dyskusji. Jest Pan niepodważalnym autorytetem, z pewnością większym niż ja, i może Pan prędzej przekona Pana Mirnala, żeby zaprzestał toczyć owych sporów politycznych na słowniku.
Panie Mirnal, jak Pan widzi, każdy apeluje do Pana o powstrzymanie się już z tym komentowaniem ostatnich wydarzeń politycznych na tej stronie. Nikt z nas nie chce wojny, a polityka była i jest czynnikiem dzielącym społeczeństwo. Jeśli nie może Pan znieść ostatnich działań naszego rządu, istnieje wiele innych miejsc do wyrażania swojego niezadowolenia. Fora polityczne, petycje, listy otwarte...
Pozdrawiam,
Pan Michał.

komplet # 2017-03-14 ~gosc

Kompleta (łac. Completorium, gr. apodeipnon, cs. powieczerije) – w Kościele katolickim ostatnia modlitwa liturgii godzin, odmawiana w nocy przed udaniem się na spoczynek

plagiat # 2017-03-14 mirnal

Węgrzy to nasi bracia, ale w sprawie plagiatów są ostrzejsi - czy u nas ktoś stracił tytuł i wysokie stanowisko za plagiat?
Pál Schmitt - dyplomata, polityk i sportowiec, prezydent Węgier od 6 sierpnia 2010 do 2 kwietnia 2012.
A co tak krótko? Otóż owego 2 kwietnia 2012 podał się do dymisji w związku ze sprawą plagiatu swojej pracy doktorskiej. Według danych agencji prasowych 197 z 215 stron jego pracy było wiernym tłumaczeniem pracy bułgarskiego oraz niemieckiego naukowca. 29 marca 2012 uniwersytet medyczny pozbawił go z tego powodu stopnia doktora. Schmitt wyjaśniał, że pracę tę pisał w 1992 "zgodnie ze swą najlepszą wiedzą". Jego rezygnacji domagała się opozycja oraz część mediów i obywateli, którzy demonstrowali w tym celu w Budapeszcie. Premier Viktor Orbán decyzję tę pozostawiał w gestii samego prezydenta. Prezydent, który kilka dni wcześniej wykluczał rezygnację, swoje ostateczne stanowisko uzasadnił kontrowersjami i podziałami, jakie sprawa plagiatu jego pracy doktorskiej wywołała w społeczeństwie. Zgodnie z konstytucją, obowiązki szefa państwa przejął Kövér, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego.
Za kłamstwo, oszustwo wyleciał z najwyższego stołka i tak powinno bywać z cwaniakami...

Wątrobianka # 2017-03-13 ~gosc

panna Jagoda Wątrobianka - alternatywna kandydatka na Prezydenta RP, postać fikcyjna (?)

świeczuszka # 2017-03-13 ~gosc

Wszystkie wyszły.

holocaust # 2017-03-13 ~gosc

Z tym "podmiotem" to autor wpisu miał na myśli, że człowiek był postrzegany przez ideologie faszyzmu jako przedmiot a zatem można było zeń zrobić wszystko aczkolwiek ta pogarda dla człowieka dotyczyła człowieka w ogóle.

królować # 2017-03-13 ~gosc

Oczywiście! Oraz hetmanować, wieżować, skoczkować i pionkować.

holocaust # 2017-03-13 ~gosc

Naród żydowski odbiera holocaust w pewnym sensie jako ofiarę złożoną Bogu ponieważ bez tej otoczki filozoficzno-religijnej jest to bardzo trudne do wyjaśnienia dlaczego tak się stało, per analogiam my mamy polski mesjanizm.

esica # 2017-03-13 ~gosc

Pojęcie można spotkać w podręcznikach do biologii w liceum.

holocaust # 2017-03-13 abelardkocimi

"Co Stalin załatwiłby za niego? Piszemy tu o Holocauście, czyli o autorskim pomyśle Hitlera."

Bzdura, Hitler nawet nie wiedział o holocauście. A przynajmniej nie ma na to bezpośrednich dowodów.

f -16 # 2017-03-13 ~gosc

Rodzaj samolotu bojowego

holocaust # 2017-03-13 ~gosc

Określenie "podmiot" jest wyrazem pogardy dla człowieka.
Kojarzy mi się z gorszym sortem miotu.
Poza tym twoje przemyślenia są bardzo dobre.

świeczuszka # 2017-03-13 ~gosc

Czemu nie ma świeczuszki

królować # 2017-03-13 mirnal

Skoro zaproponowano "laufrować", to i "królować - poruszać się królem po szachownicy".

holocaust # 2017-03-13 ~gosc

Holocaust jest w historii zjawiskiem bez precedensu. Jest kulminacją nienawiści i wyrazem pogardy dla człowieka jako podmiotu. Poza tym należy stwierdzić z ogromną pokorą że żadne słowa nie są w stanie oddać i opisać czym był holocaust. Powstaje zatem pytanie czy po tzw. czasach pogardy przypadkiem nie zdezaktualizowało się pojęcie Boga jako opiekuna, troskliwego ojca wszystkich? Przymioty i atrybuty boskie które mają być nieodłączne i nierozdzielne jak wszechmoc i dobro implikują dysonans poznawczy. Ponieważ jeżeli Bóg jest dobry i dopuszcza zło tzn. że nie jest wszechmocny albo jest wszechmocny i zły zarazem. Filozofia jest po to by szukać i dociekać, czasem błądzić gdyż to jest również rzeczą ludzką a już na pewno nad tematem holocaustu nie należy przejść obojętnie.

Mostowicz # 2017-03-13 zielenjak

mostowicz to syn rzemieślnika od mostów

szewka # 2017-03-13 ~gosc

proponuję szewunieczek

Dołęga # 2017-03-13 mirnal

Np. Tadeusz Dołęga-Mostowicz - pisarz, prozaik, scenarzysta i dziennikarz. Jego najbardziej znaną powieścią jest "Kariera Nikodema Dyzmy", kilkukrotnie zekranizowana, m.in. w serialu telewizyjnym o tym samym tytule.
Polak, który pokazał przedwojenną niedołężną sanację i chciał, aby ludzie decydujący o Polsce przerzucali raczej mosty porozumienia, a nie palili tych budowli (mostów) z powodu swoich osobistych animozyj.
Zwróćmy także uwagę na spacje pomiędzy dywizami (dwa przypadki).

laufrować # 2017-03-13 ~gosc

w szachach: poruszać się laufrem (gońcem)

kajakować # 2017-03-13 ~gosc

...samochodować, koparkować, cementowozować, metrować, statkować, mopedować, wozokonnować, hulajnogować, wrotkować, quadować, pociągować, gokartować, traktorować, deskorolkować, pontonować, paralotniować, sankować, łyżwować, tramwajować, trolejbusować, kombajnować, kosiarkować, skuterować, szynobusować, drezynować, walcować, pługować, buldożerować, statkokosmicznować, nartowodnować, deskosnowboardować, jachtować, żaglowcować, okrętować, okrętopodwodnować, czołgować, minować...

Biedroń # 2017-03-13 ~gosc

http://czachorowski.blox.pl/2012/04/Czy-biedronka-ma-biodro-czy-biedrzeniec-jest.html

Czyli to nazwisko nie pochodzi bezpośrednio od "biodro" ani od "biedronka", lecz najprawdopodobniej od wół, umaszczonych w łaty w okolicach bioder.

następne >

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 ...