SJP
SŁOWNIK SJP

oksymoron

dopuszczalne w grach

oksymoron

w językoznawstwie: przenośne zestawienie pojęć o przeciwstawnym, wykluczającym się wzajemnie znaczeniu, np. spieszyć się powoli, sucha woda; antylogia, epitet sprzeczny


KOMENTARZE:

~gosc # 2008-01-23

co to takie?

~gosc # 2008-01-23

przykłady: mokra woda, gorący ogień

ppianista # 2008-01-23

Raczej na odwrót...
...'sucha woda' tudzież 'zimny ogień'

jaaasti # 2008-01-23

Oksymoron - metaforyczne zestawienie wyrazów o przeciwstawnym,
wykluczającym się wzajemnie znaczeniu, np. gorzkie szczęście, wymowne
milczenie

(by infobot)

~gosc # 2009-02-28

wyrażenie, które łączy ze sobą dwa sprzeczne w znaczeniu wyrazy, np. ciepły lód, albo krótkie reklamy...

alouve # 2009-05-03

krótkie reklamy mnie bardzo rozbawiły ;)

~gosc # 2009-06-09

np. ciepła wódka

~gosc # 2009-06-10

"mokra woda" i "gorący ogień" to pleonazmy <błyszczy> :).

natitbg # 2009-12-16

np mądra Doda, kochany PZPN, dobrze działający Window hahaha ^^ a tak serio przykładem może być zdanie "gorzkie szczęście" lub "krwista zieleń" :P

~gosc # 2010-09-04

Ciekawym przykładem oksymoronu jest zestawienie dwóch czasowników (czasownika w formie osobowej oraz bezokolicznika):

idzie wjechać

w sensie da radę wjechać (choć brama dość wąska).

7bercik9 # 2010-10-03

piwo bezalkoholowe:)

~gosc # 2010-10-05

grzeczny cham

~gosc # 2010-10-14

Mądra kobieta.

~gosc # 2010-11-04

Ktoś tu nie wie co to jest oksymoron xP

snieg26 # 2010-11-30

Paweł, zmień to w tym momencie . ;]

~gosc # 2011-01-12

uczciwy polityk

~gosc # 2011-02-15

prawdomówny polityk
mądry polityk
kochana teściowa

navie # 2011-03-08

nie "krótkie", a rzetelne reklamy ;)

~gosc # 2011-04-25

piękna starość

~gosc # 2011-05-26

Głupie mądrości albo (lepiej?!) mądre głupstwa

~gosc # 2011-06-18

Tak wiało, że nie szło iść

~gosc # 2011-06-29

"W Polsce?Normalnie?Hahahahaha!W Polsce!W Polsce to się chyba nazywa oksymoron"
-Gothic Prawdziwa historia kontynuacja alternatywna

~gosc # 2011-10-06

słoneczna noc
blask czerni
czysty brudas

~gosc # 2011-11-18

etyka poselska

~gosc # 2011-11-18

niemiecka elegancja ^^

~gosc # 2011-11-19

demokracja socjalistyczna, sprawiedliwość takaż itp. starocie

~gosc # 2011-11-27

Hmm to się jakoś ma do pleonazmu.PS:Grzeczny grzesznik...

~gosc # 2011-12-12

a co powiecie na : bezuchy słuchacz

~gosc # 2012-02-02

młody starzec,
drewniany kamień

~gosc # 2012-02-12

pewna młoda staruszka siedziała na drewnianym kamieniu i nic nie mówiąc rzekła
widziałam już większych karłów, śpiesz się powoli, leniwy pracoholik, duży liliput, mały olbrzym, uczciwy marszand, inteligenty idiota (nie mylić z wykształconym idiotą, co nie musi być sprzeczne, inteligencja jest immanentna a uczoność nabyta), prawdziwe kłamstwa (tytuł filmu z Arnoldem Szwarcenegerem), postępowy nurt reakcji (z pewnego kabaretu), łagodne okrucieństwo, chudy grubas,
dobrowolny przymus, popiszcie się i pamiętajcie że jest to anonimowe, stać galopem, żywy trup,
gr. oksýmōros 'ostro głupi' oksý 'ostro' mōros 'głupi'

~gosc # 2012-02-12

podpiszcie się imieniem i nazwiskiem i pamiętajcie zachowac anonimowowść

~gosc # 2012-02-13

połknąłem swoje gardło.
Zygfryd Baton z Bytomia.

~gosc # 2012-03-22

np potężny Arsenal

~gosc # 2012-03-24

łagodny brutal

~gosc # 2012-04-04

mokra woda to Pleonazm

~gosc # 2012-05-22

niepijacy mezczyzna

~gosc # 2012-10-19

Warto dodać do przykładów
"Dobry polski film"

~gosc # 2012-11-07

np pan samica, pani samiec xdd

~gosc # 2012-12-03

strasznie ładne w sensie, że straszne

~gosc # 2013-01-14

wierna żona

mirnal # 2013-01-14

idę się przejść; pójdziemy się przejść; byliśmy się przejść; idźcie się przejść; dziwoląg - tego nie idzie zrobić

~gosc # 2013-02-10

ładna niemka

~gosc # 2013-05-16

trzeźwy Rosjanin

mirnal # 2013-05-24

Pewien samochód był reklamowany - 'niemiecka solidność i hiszpańska elegancja', ale jak brzmiałoby 'niemiecka elegancja i solidność hiszpańska'?

~gosc # 2013-05-25

Niezbyt udane, wszak mercedesom nie można odmówić elegancji.

~gosc # 2013-05-25

O Wy niemi mówcy ;(

~gosc # 2013-06-23

Mężczyzna w rurkach

~gosc # 2013-07-02

szczęśliwe małżeństwo ;P

~gosc # 2013-09-01

Ładna niemka ;P

~gosc # 2013-09-01

Ładna angielka też mogłoby być, ale - co może wydawać się dziwnym - one mnie kręcą (bo tak naprawdę, mimo wszelakich upiększeń/malunków, wszystkie prawdziwe brytyjki są rude), a "rudość" to gorąc, ot co. :)

~gosc # 2013-09-03

Zastałem pana nieobecnym...

mirnal # 2013-09-03

*Niezbyt udane, wszak mercedesom nie można odmówić elegancji.*
Jakiś wyjątek nie zmienia stereotypów, wszak niektóre polskie wyroby są solidne, jednak 'polska solidność' nie brzmi wiarygodnie.

kovalsky # 2013-09-12

spokój gwałtowny (Ewa Lipska w wykonaniu Grzegorza Turnaua)

mirnal # 2013-09-12

Pacyfik w sztormie...

~gosc # 2013-09-15

oksymoron
to w językoznawstwie: przenośne zestawienie pojęć o przeciwstawnym, wykluczającym się wzajemnie znaczeniu, wyrażające jakąś językowo karkołomną, ale jednak prawdę.
Ludzie tu często mylą złośliwości, oceny treści pojęć czy wręcz chamskie pomówienia z przywołanym wyżej oksymoronem.
Niektóre – zresztą dość udane wyrażenia, jak np. ,,krwista zieleń’’, nie są oksymoronami, bo (jako artysta plastyk) wiem, że przymiotnik ,,krwisty’’ odnosi się do nasycenia barwy, jej żywości, głębi czy intensywności, a więc jest tylko przenośnią.
Też mogę się mylić w kilku przypadkach, ale zamieszczam listę prawdziwych oksymoronów, wybranych z zamieszczonych tu powyżej lub z nich bezpośrednio wynikających:
- sucha woda
- zimny ogień
- pechowe szczęście
- wymowne milczenie
- ciepły lód
- bezalkoholowa wódka
- bezalkoholowe piwo
- grzeczny cham
- głupie mądrości
- mądre głupstwa
- współczesna historia
- zaniechająca kontynuacja
- słoneczna noc
- nieskazitelnie czysty brudas
- światłość czerni
- demokracja socjalistyczna
- święty grzesznik
- głuchy słuchacz
- młody starzec
- młoda staruszka
- nic nie mówiąc, rzekła
- wielki karzełek
- śpiesz się powoli
- leniwy pracoholik
- duży liliput
- mały olbrzym
- nieinteligentny inteligent
- prawdomówne kłamstwa
- zakłamane prawdy
- postępowe wstecznictwo
- czułe okrucieństwo
- chudy grubas
- dobrowolny przymus
- ,,podpiszcie się własnym nazwiskiem, bo jest to anonimowe’’
- stoi galopem
- żywy trup
- walka o pokój
- łagodny brutal
- niepijacy alkoholik
- pan samica
- pani samiec
- niestraszny strach
- O Wy niemi mówcy
- siwy brunet
- zastałem pana nieobecnym
- gwałtowny spokój
- tajna reklama
- mądry wariat
- głupiomądry
- prawdomówny kłamczuch
- kochająca nienawiść
- piękno brzydoty
- matowy blask
- nieetyczna moralność
- bezgrzeszny grzesznik
- puszysty kamień
- łagodny raptus
- potężna komóreczka
- pokojowy arsenał
- przyjazny wróg
- strasznie miłe
- stoję chodząc
- burzliwy Pacyfik
- sztormowa cisza;
oraz inne, często spotykane w codziennej mowie:
- bezstresowe wychowanie
- chropowata gładź
- antysemityzm Arabów (którzy są Semitami, podobnie jak Żydzi)
piękna kolęda - ,,Bóg się rodzi'' - jest ,,niby-słownikiem'' oksymoronów, tak bardzo przecież barokowych w duchu.
I tak:
- Bóg się rodzi
- Moc truchleje
- Pan Niebiosów obnażony
- ogień krzepnie
- blask ciemnieje
- ma granice Nieskończony
- wzgardzony, okryty chwałą
- śmiertelny Król nad wiekami
a nawet i po części i te:
- Słowo Ciałem się stało i mieszkało między nami
- Bóg porzucił szczęście swoje, Wszedł między lud ukochany, Dzieląc z nim trudy i znoje; ...
- ubodzy, was to spotkało Witać Go przed bogaczami
- Potem królowie widziani Cisną się między prostotą.

~gosc # 2013-10-07

inteligent katolicki

~gosc # 2013-10-07

Niby istnieją katoliccy inteligenci, ale są z gruntu daremni, stoją na straconej pozycji. Swoje niekwestionowane możliwości intelektualne wykorzystują bowiem dla udowodnienia bądź (po)chwały zjawisk sprzecznych z fundamentami nauki i przy okazji ze zdrowym rozsądkiem.

~gosc # 2013-10-08

cóż, lepiej wykorzystywać swoje możliwości intelektualne w taki sposób niż swoje niekwestionowane braki intelektualne zaprzęgać w nie mającą nic wspólnego z nauką krytykę inteligentów katolickich :-)

slowakiwon # 2013-10-08

"dla udowodnienia bądź (po)chwały zjawisk sprzecznych z fundamentami nauki i przy okazji ze zdrowym rozsądkiem"
Jakieś przykłady? Ja nie widzę żadnej sprzeczności z naukami kościoła katolickiego i fundamentami nauki. Nie wspominając o tym, że wiele z tych fundamentów nauki tworzyli właśnie ludzie związani z kościołem (np: Kopernik - zakonnik, Gregor Mendel - opat), a co równie ważne uniwersytety mogłyby nie powstać bez chrześcijan.

Osobiście znam uzdolnionego głęboko wierzącego dr. biochemii, absolwenta Oksfordu. Może twoje wysiłki by zrozumieć Pismo są daremne, ale nikt nie mówił, że Bóg to coś łatwego do pojęcia.

~gosc # 2013-10-08

Tak, zrób teraz ze mnie biedną istotę, której nie było dane pojąć Boga. Cóż za powszechny sposób odwrócenia uwagi od meritum...

Do gościa powyżej. Ładne zdanie zbudowałeś, chciałbym tak umieć.

pluralis4ever # 2013-10-08

Oho, mamy kolejny oksymoron: ~gosc z argumentami

slowakiwon # 2013-10-08

@gosc
To wróć do meritum i napisz gdzie nauka kościoła jest sprzeczna z fundamentami nauki. Poproszę o konkretne przykłady.

~gosc # 2013-10-08

Całkiem niedawno nasz JPII przeprosił Galileusza i uznał jego postawę (w tym Kopernika) za słuszną.

~gosc # 2013-10-08

Co pokazuje tylko, jak kościół jest wsteczny.

~gosc # 2013-10-08

http://www.youtube.com/watch?v=fuSNMB5P0GU

Tylko wysłuchajcie do końca, a nie wypisujcie od razu, że i tak macie rację bo tak.

~gosc # 2013-10-08

Kościołowi zajęło to kilkaset lat i gdyby nie JPII, to nie wiadomo kto i kiedy...

~gosc # 2013-10-08

http://owvolumen.pl/kosciol-i-nauka-dzieje-pewnego-niezrozumienia-od-galileusza-do-jana-pawla-ii/

Kościół i nauka. Dzieje pewnego niezrozumienia. Od Galileusza do Jana Pawła II

slowakiwon # 2013-10-08

Musisz wypowiedzieć się konkretniej o co ci chodzi.
Czy o to, że w czasach Galileusza prawdziwą dla niemal wszystkich (nie tylko ludzi kościoła rzecz jasna) była teoria geocentryczna?
Czy o to, że Galileusza skazano na śmierć za herezje?

Natomiast należy wiedzieć, że już 100 lat po procesie Galileusza władze kościoła katolickiego skreśliły z Indeksu Ksiąg Zakazanych pozycje mówiące o prawdziwości teorii heliocentrycznej. Zresztą sama "moc" Indeksu była zawsze przeceniania. Książki można było spokojnie zdobyć, a ewentualną karą za ich czytanie nie była śmierć, lecz ekskomunika.
I to właśnie o ekskomunice (wykluczeniu z kościoła) przeczytamy w Piśmie, nie zaś o mordowaniu heretyków. Bowiem to ostatnie wymyśliły władze ŚWIECKIE, a nie kościelne. Oczywiście, zbrodnią tamtejszych władz kościelnych było ostateczne przyzwolenie na zabijanie. Trzeba jednak wiedzieć, że przed epoką palenia na stosie organizowano nawet debaty z heretykami, a karą za niezgodzenie się z naukami kościoła była ekskomunika.

Czy Pismo przeczy teorii heliocentrycznej?
www.answersingenesis.org/articles/tj/v15/n2/geocentrism

~gosc # 2013-10-08

Tak, Kościół po stu latach modernizował swoje poglądy, ale już geniusze od dawna leżeli w piachu.
Jak było to trudno powiedzieć, skoro w niemieckim współczesnym filmie (nasi ojcowie, matki) pokazano przyjaźń Żyda w młodzieżowej paczce, co przeczy stereotypom - milionom widzów opadły szczeny...
Nie wiadomo - ilu ludzi zginęło z powodu akatastrofy w Czarnobylu, ale wiadomo ilu zginęło kilkaset lat temu w Chinach (erupcja).

~gosc # 2013-10-08

@slowakiwon
Nie to żebym się czepiał, ale... Postscriptum bez podpisu na pewno nie jest błędem (zwłaszcza w sieci, która rządzi się swoimi prawami), lecz pisanie o "kościele" (nie o budynku) już tak.

slowakiwon # 2013-10-08

Pogląd o geocentryzmie nie został skonstruowany przez kościół! Tak jak napisałem taki pogląd dominował na całym świecie, również wśród władz świeckich. Taka wizja świata miała początki w starożytnej Grecji.

slowakiwon # 2013-10-08

"Nie to żebym się czepiał, ale." - bardzo nie lubię takich wstępów. Po co to?
"nie chcę się czepiać, ale się uczepię"? Nie chcem, ale muszem?

Słusznie. Powinienem był pisać wielką literą, bo chyba o to ci chodzi.

~gosc # 2013-10-08

ale kto bez litości prześladował odszczepieńców?

slowakiwon # 2013-10-08

Napisałem. Pomysł zabijania heretyków należał do władz świeckich i to one miały moc skazywania na stos. Niemniej Kościół, mimo początkowych sprzeciwów ze strony wielu duchownych, podporządkował się i brał udział w tym niecnym procederze. Niemniej zabijanie heretyków nie ma nic wspólnego z dogmatami i nauką płynącą w Piśmie. Wedle Jego nauczania karą za życie w grzechu bez nadziei na poprawę jest najwyżej ekskomunika.

~gosc # 2013-10-08

@slowakiwon
Po to był ten wstęp, gdyż wcale się nie czepiam :] (nie przepadam za ludźmi, którzy jedynie wyczekują na błędy innych, aby potem móc się wywyższać), a jedynie zwracam uwagę. W zasadzie to nawet takich uwag nie lubię zgłaszać, jednakże pisałeś w ten sposób wielokrotnie, a to już razi. Zwłaszcza, że uważam, iż jak już ktoś wdaje się w oklepaną polemikę z trollującym i wojującym ateuszem, to powinnien być wyjątkowo rzeczowy (można przez taki - niby niewiele znaczący - błąd wątpić w wartość merytoryczną całej wypowiedzi), ale i tak sensu w takiej dyskusji nie widzę. :)

~gosc # 2013-10-08

Powyżej: jedno z najdłuższych nie-to-żebym-się-czepiał w sieci.

~gosc # 2013-10-08

Do Iwony Słowak:
Obejrzałoś film?

~gosc # 2013-10-13

# -gosc napisał:
gr. oksýmōros 'ostro głupi' oksý 'ostro' mōros 'głupi'
Prawie dobrze, tzn. trochę źle. Nie "głupi", tylko "tępy"! W potocznym znaczeniu te wyrazy można stosować zamiennie, ale w tym konkretnym przypadku wychodzi bzdura.
Oksymoron to nie "ostro-głupi", lecz "ostro-tępy"!!!

~gosc # 2013-12-20

inteligentna blondynka

~gosc # 2013-12-21

Tani IPhone

marek176cm # 2013-12-29

Wyznaczony ochotnik.

Marek / W-wa

~gosc # 2014-03-01

niewierzący papież

~gosc # 2014-03-01

Inteligentna i atrakcyjna kobieta ;>

~gosc # 2014-03-01

>># ~gosc 11:59
>> niewierzący papież

akurat kilku takich w historii Kościoła było...

~gosc # 2014-03-04

np. wolny murzyn

~gosc # 2014-04-08

pracujący cygan

~gosc # 2014-04-12

wierny facet

~gosc # 2014-04-12

Inteligentna kobieta.

~gosc # 2014-04-13

kochany marek176cm

~gosc # 2014-04-14

Lubiany Żyd

mirnal # 2014-04-14

skąd tyle tego rasistowskiego jadu tyle?

~gosc # 2014-06-10

A "zadowolona z życia feministka"?

~gosc # 2014-09-05

http://remekdabrowski.pl/2014/09/oksymoron.html

~gosc # 2014-11-02

mądra blondynka
ubrana feministka
czarny chińczyk
biały murzyn

~gosc # 2015-01-03

jestem za, a nawet przeciw ( Lech Wałęsa)

~gosc # 2015-01-16

bezrobotny programista ;)

~gosc # 2015-01-22

Nieparadoksalny oksymoron.

~gosc # 2015-01-23

Demokracja w Rosji

~gosc # 2015-01-23

i frazy obce (łac. i angielskie oraz tp.) z powołaniem na słownik języka polskiego

~gosc # 2015-01-24

Niezależne media.

~gosc # 2015-03-04

Oksymoronem jest coraz częstsze używanie słowa "oksymoron" w codziennym języku polskim. A to jest jednym z przejawów uzależnienia naszego języka od tych obcych, szczególnie angielskiego. Zaraz, zaraz, znając to jak język polski był poddawany wpływom języków obcych, to nadużywanie słowa "oksymoron" we współczesnej polszczyźnie jest w zasadzie pleonazmem.

~gosc # 2015-03-27

Hah no proszę, komentarze ciekawsze niż samo hasło i przykłady.

~gosc # 2015-05-30

Owoce morza

~gosc # 2015-06-08

niesluszna racja

~gosc # 2015-06-13

obiektywny dziennikarz

~gosc # 2015-06-13

Polska koniunktura

~gosc # 2015-06-30

"Kobieca logika" --kto miał styczność ten zrozumie :)

~gosc # 2015-10-05

"Natomiast należy wiedzieć, że już 100 lat po procesie Galileusza władze kościoła katolickiego skreśliły z Indeksu Ksiąg Zakazanych pozycje mówiące o prawdziwości teorii heliocentrycznej. Zresztą sama "moc" Indeksu była zawsze przeceniania. Książki można było spokojnie zdobyć, a ewentualną karą za ich czytanie nie była śmierć, lecz ekskomunika."
Nalezy tez dodac, ze heliocentryzm nigdy nie zostal potepiony ex cathedra.

~gosc # 2015-10-09

Nawracanie sila.

~gosc # 2015-11-04

Postaw w poziomie

~gosc # 2015-11-04

"Osobiście znam uzdolnionego głęboko wierzącego dr. biochemii, absolwenta Oksfordu."

Co to znaczy "głęboko wierzącego"? Albo się wierzy albo nie.

~gosc # 2015-11-04

Jajeczko może być na miękko lub na twardo, ale może być na bardzo twardo lub twardo w wersji bardziej miękkiej.

~gosc # 2015-11-04

Ale nie moze byc na wpol zniesione, prawda?

~gosc # 2016-03-24

polski parlament

~gosc # 2016-04-05

platoniczny seks

~gosc # 2016-05-19

czytelny podpis i wielodzietna dziewica

~gosc # 2016-07-18

Życzliwy Polak, ładna Niemka, odważny Francuz, trzeźwy Rosjanin, pracowity Włoch, szczupły Amerykanin i wysoki Chińczyk wchodzą do baru, a siedzący przy stołku Żyd woła do nich:
- Wszystko na mój koszt!

~gosc # 2016-07-27

kobieca logika

~gosc # 2016-07-27

Stare dziecko, młoda staruszka, lodowaty ogień

~gosc # 2017-02-24

EJEJEJEJ zeby co ale lod moze byc goretszy niz erzatek, wystarczy ze wywolamy w nim takie cisniene ze zmieni swoje skupienie w cialo stale

~gosc # 2017-04-08

wolny na szybkość

~gosc # 2017-05-10

Najciekawsze jest to, że samo słowo oksymoron jest oksymoronem!
Powstało bowiem z połączenia angielskich "ox" i "moron".

~gosc # 2017-11-07

uczciwy deweloper