SJP
SŁOWNIK SJP

X

ręka

dopuszczalne w grach (i)

ręka

kończyna górna człowieka i naczelnych

ręka

dopuszczalne w grach (i)

ręka

środowiskowo, w piłce nożnej: niedozwolone dotknięcie piłki ręką (np. W takich sytuacjach ręki nie są często odgwizdywane.)

POWIĄZANE HASŁA:


KOMENTARZE:

blimunda # 2006-07-23

Obecnie mam przyjemność współpracować m.in. z prof. Gruszczyńskim. Zdziwiłam się (zresztą Maciek też), jak zobaczyłam w paradygmacie odmiany formę "ręku" w miejscowniku liczby... MNOGIEJ. Napisaliśmy maila z pytaniem, czy to przypadkiem nie jakiś błąd. Otrzymaliśmy interesującą odpowiedź. Pozwolę sobie zacytować fragment:

"z liczbą formy "ręku" rzecz nieoczywista. Napisałem to świadomie, bo jeszcze w gramatyce Szobera (a chyba i Doroszewskiego) tak była traktowana. To po prostu dawna forma liczby podwójnej, więc nie miała prawa oznaczać pojedynczego obiektu. Wszystko się skomplikowało w latach 50. czy 60. XX wieku, kiedy pojawiły się w tramwajach tabliczki z rysunkiem kobiety trzymającej dziecko na jednej ręce, a podpisane "miejsce dla matek z dzieckiem na ręku". Może to nie była jedyna przyczyna zmiany funkcji tej formy, ale zapewne była ona ważna."

Serdecznie pozdrawiam
Blimunda

rubin60 # 2006-07-23

Tato, a Maciek... bla bla

djkoalar # 2006-07-23

W Angorze czy Angorce taki koleś daje artykuły o języku polskim, tam to (mieć ręku=mieć w dłoniach) było. Zaraz poszukam Jego strony w necie, ale może ktoś pamięta?

djkoalar # 2006-07-23

Mam:
http://www.obcyjezykpolski.interia.pl/?md=archive&id=73
http://www.obcyjezykpolski.interia.pl/?md=archive&id=221

eiwon # 2006-09-26

"w ręku"="w dłoniach", gdyż zapewne chodzi o znaczenie tego określenia zgodnie z sensem przysłowia:LEPSZY WRÓBEL W RĘKU NIŻ GOŁĄBEK NA DACHU, stąd tłumaczenie znaaczenia;w dłoniach.

~gosc # 2007-12-12

Ja bym powiedział:
LEPSZY WRÓBEL W RĘCE NIŻ GOŁĄBEK NA DACHU,
a tak naprawdę to przysłowie brzmi tak:
LEPSZY WRÓBEL W GARŚCI NIŻ GOŁĄBEK NA DACHU.

Pozdrawiam
MaK

greenpoint # 2008-04-29

Należałoby tu dopracować definicję i prawdopodobnie rozdzielić ze względu na inną odmianę "ręki" w znaczeniu sportowym (brak formy: ręku, pozostałe chyba te same). Co ciekawe, choć zachowana będzie zgodność pozostałych form tekstowych, M. l.mn. ręki sportowej to może nie "ręce" a "ręki" ("dwie ręki zawodników Interu w polu karnym" źródło Internet).

~gosc # 2008-04-29

nie kombinuj greenpoint, mogły być wyłącznie 2 karne , z powodu dotknięcia reką piłki,kurde skąd ta dążność, do coraz większego niechlujstwa wyrażania myśli..i uwieczania go w słowniku

greenpoint # 2008-04-30

gratuluję pewności w wypowiadaniu sądów, choć komentarz dość... niechlujny
zaś ta "dążność" to chyba klasyczna uniwerbizacja (przynajmniej w tym przypadku)

~gosc # 2011-07-10

ta (r.ż) ręka
w tej (r.ż.) ręce

ten (r.m.) rąk, ręk
w tym (r.m) ręku

Widać mamy żeńską i męską formę.

~gosc # 2011-11-09

"ten (r.m.) rąk, ręk; w tym (r.m) ręku"
super!
http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=717 pytanie "(...)Zawsze mnie uczono, że mieć coś w ręku znaczy trzymać jednocześnie w dwóch rękach i dodatkowo muszą to być ręce należące do jednej osoby. Z wielkim smutkiem stwierdzam, że teraz zgodnie telewizją, prasą i radiem nosi się zegarek na lewym reku albo skrzypce trzyma się w lewym, a smyczek w prawym ręku. Z trzech słowników, które mam, jeden przy haśle ręka pisze Ms l.p. ręce lub ręku. Dwa inne wyraz ręku przypisują liczbie mnogiej.(...)" odpowiedź "(...)Dla mnie zwrot trzymać w ręku oznacza dziś już nie tylko tyle, co trzymać oburącz, lecz także w jednej ręce. Właściwie jest to zwrot uogólniający, nieprecyzujacy, ile rąk (oczywiście jednej osoby) jest w to trzymanie zaangażowanych. Przypomnijmy zresztą np. Ucieczkę Mickiewicza: "Moja luba, siodła imaj prawą ręką - co masz w ręku?". Z drugiej strony bardzo mnie rażą połączenia w lewym ręku czy w prawym ręku - jest to oczywiście kwestia rodzaju gramatycznego.(...)"

~gosc # 2011-11-09

z jakiejś innej strony "Jeżeli masz na myśli jedną rękę, to mówisz: w ręce. Dwie - w ręku, trzy - w rękach."
p też http://pl.shvoong.com/humanities/linguistics/1870385-odmiana-rzeczownika-r%C4%99ka/

~gosc # 2011-11-24

W jasny sposób wyjaśnione pochodzenie współczesnej odmiany słowa "ręka". Polecam

www.przelom.pl/porady-archiwum/2010_2_2477/W-reku-przed-laty-czyli-o-archaizmach-fleksyjnych

~gosc # 2013-03-06

masakra nie na temat

~gosc # 2013-04-09

"Lepszy wróbel w ręku niż cietrzew na sęku." = lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał.

mirnal # 2013-09-14

Termin od ręki
Np.
Graphite Pilarka stołowa 800W 59G828
Termin wysyłki: od ręki

mirnal # 2015-01-08

Dzisiaj podano, że jeden z napastników paryskiej masakry znajduje się w rękach policji. Nie ma jednak tego znaczenia w definicji...

mirnal # 2015-01-08

*kończyna górna człowieka i naczelnych*
- oczywisty błąd logiczny, bowiem "naczelne - rząd ssaków, do którego należy człowiek i małpy człekokształtne"

mirnal # 2017-08-22

Błędu nie poprawiono? Jeśli uznać, że człowiek jest w naczelnych, to "kończyna górna człowieka i naczelnych" nie ma sensu. Równie dobrze byłoby - "noga - część krzesła i mebli".

mirnal # 2018-06-26

Rzecz bez precedensu - dzisiaj podczas meczu Nigeria - Argentyna (1:2) Argentyn zagłówkował sobie piłką w rękę i - pomimo zastosowania VAR - rzutu karnego nie orzeczono. Coś nieprawdopodobnego!

~gosc # 2018-06-27

Taa, "coś nieprawdopodobnego!", może jeszcze uwierzyłeś mediom, że Polska jest faworytem swojej grupy...

mirnal # 2019-03-15

"kończyna górna człowieka i naczelnych" - człowiek należy do naczelnych?

mirnal # 2019-03-15

"w ręku" brzmi z męska?