SJP
*
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# ameboza -11-16 tevex

zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez amebę; pełzakowica, czerwonka pełzakowata, amebiaza
choroba pasożytnicza, o przebiegu przewlekłym, wywoływana przez amebę; amebiaza; pełzakowica; czerwonka pełzakowa; amebioza

# amebiaza

zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez amebę; pełzakowica, czerwonka pełzakowata, ameboza
zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez pierwotniaka - pełzaka (amebę); pełzakowica; czerwonka pełzakowata; ameboza; amebioza

# asyriolog

badacz zajmujący się kulturą Mezopotamii; asyrolog
specjalista w zakresie asyriologii

# męczybuła

żartobliwie:
1. kobieta uciążliwa, głośno narzekająca, zamęczająca innych swoimi sprawami; jęczybuła, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarka;
3. pyza
żartobliwie:
1. kobieta uciążliwa, głośno narzekająca, zamęczająca innych swoimi sprawami; męczybułka, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarka;
3. pyza

# męczybuła

żartobliwie:
1. mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; jęczybuła, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarz
żartobliwie:
1. mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybułka, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarz

# jęczybuła

żartobliwie: kobieta uciążliwa, głośno narzekająca, zamęczająca innych swoimi sprawami; męczybuła, jęczydusza, męczydusza
żartobliwie: kobieta uciążliwa, głośno narzekająca, zamęczająca innych swoimi sprawami; męczybuła, męczybułka, jęczydusza, męczydusza

# jęczybuła

żartobliwie: mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybuła, jęczydusza, męczydusza
żartobliwie: mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybuła, męczybułka, jęczydusza, męczydusza

# ludzina

żartobliwie: ludzkie mięso jako pożywienie
żartobliwie: ludzkie mięso

# repsznur

linka pomocnicza używana we wspinaczce, alpinizmie i pracach wysokościowych
linka pomocniczna, używana we wspinaczce, alpinizmie i pracach wysokościowych; rep

# decernat

1. dział w instytucji lub urzędzie zajmujący się określonym rodzajem spraw;
2. w sądownictwie: ogół spraw przydzielonych do rozpatrzenia danemu sędziemu; referat
dawniej: dział instytucji zajmujący się określonym rodzajem spraw

# termologia

nauka i studia nad właściwościami ciepła; kaloryka

# zlichenizowany

grzyby zlichenizowane - organizmy będące wynikiem bliskiej symbiozy (mutualizmu) między grzybami a organizmami fotosyntetyzującymi; porosty

# interkalować

wsuwać cząsteczki lub jony w wolne przestrzenie wewnątrz większych struktur
wiązać cząsteczki wewnątrz większych cząsteczek lub struktur ponadcząsteczkowych

# koszałki opałki

potocznie: głupie lub nieistotne rzeczy; głupstwa, koszałki-opałki

# koszałki-opałki

potocznie: głupie lub nieistotne rzeczy; głupstwa, koszałki opałki

# czternastokątny

mający 14 kątów

# danko

zdrobnienie od: danie (potrawa)
zdrobniale o daniu (w znaczeniu potrawy)

# pinot

1. szczep winorośli wywodzący się z Burgundii;
2. lekkie wino wytwarzane z winogron tego szczepu
gatunek winogron czerwonych i białych, używanych do produkcji win; winorośl burgundzka

# socca

[czytaj: soka] piłka nożna sześcioosobowa

# taupe

[czytaj: tołp] szarobrązowy kolor, przypominający barwę kreta
szarobrązowy kolor, przypominający barwę kreta

# gajnik

gajnik lśniący - gatunek mchu
gajnik lśniący; mech typowy dla lasów wysokogórskich Europy, gatunek o charakterystycznej lśniącej darni z wyraźną piętrową budową

# poszyt

zszyte razem i oprawione zadrukowane arkusze papieru
dawniej: zszyte i oprawione w okładkę arkusze papieru

# tabard

rodzaj średniowiecznego ubioru przypominającego płaszcz, noszonego na zbroi
dawny rodzaj długiej po kostki togi

# żółtak

1. rodzaj roślin występujących w Australii;
2. żółtawy guzek skóry powstały wskutek odkładania się lipidów
wiecznie zielone drzewo o charakterystycznie wykształconym pniu i bardzo wąskich trawiastych liściach, pochodzące z Australii

# eonotem

najwyższej rangi formalna jednostka chronostratygraficzna (skalna)

# kulanka

rodzaj lądowego skorupiaka z rzędu równonogów

# relator

ksiądz zbierający protokoły i wnioski ze spotkań parafialnych oraz innych zespołów synodalnych

# relator

nieodmienna część mowy wprowadzająca części zdania lub określająca relacje między nimi

# satsang

w tradycjach indyjskich: spotkanie duchowe poświęcone nauczaniu, rozmowie lub medytacji
duchowe spotkanie z nauczycielem lub wspólnotą w celu rozważań religijnych i medytacji

# smukleń

smukleń pryskacz - gatunek słodkowodnej ryby akwariowej

# używacz

1. używacz uprzedni - osoba, która prowadząc lokalną działalność gospodarczą w niewielkim rozmiarze, używała w dobrej wierze oznaczenia zarejestrowanego następnie jako znak towarowy na rzecz innej osoby;
2. potocznie: użytkownik
potocznie: użytkownik

# żakeria

1. bunt niższych warstw społecznych przeciw władzy; żakieria;
2. żartobliwie: ogół żaków; studenteria
1. bunt niższych warstw społecznych przeciw władzy;
2. żartobliwie: ogół żaków; studenteria

# wielosalowy

mający wiele sal, dotyczący wielu sal
mający wiele sal

# łacenie

proces przybijania kontrłat i łat do krokwi dachowej

# ćarwaka

zwolennik czarwaki - materialistycznego nurtu w filozofii starohinduskiej; czarwaka

# czarwaka

zwolennik czarwaki - materialistycznego nurtu w filozofii starohinduskiej; ćarwaka
zwolennik czarwaki - materialistycznego nurtu w filozofii starohinduskiej

# ćarwaka

materialistyczny prąd w filozofii starohinduskiej; czarwaka

# ścin

w narzędziu skrawającym: załamanie powierzchni natarcia lub przyłożenia narzędzia skrawającego

# związ

związ wantowy - węzeł używany w żeglarstwie oraz w wędkarstwie do łączenia lin o jednakowej grubości oraz podobnym przekroju

# zmarcha

potocznie: zmarszczka

# zika

1. wirus przenoszony przez komary, groźny dla człowieka;
2. choroba spowodowana przez ten wirus

# zatar

mieszanka przypraw, m.in. tymianku, prażonego sezamu i sumaku

# wzrusz

potocznie: wzruszenie

# wyrzyg

wysryw; potocznie:
1. nic niewarty tekst, utwór, wypowiedź;
2. wysyp, urodzaj
wysryw; wulgarnie:
1. nic niewarty tekst, utwór, wypowiedź;
2. wysyp, urodzaj

# wujas

potocznie: wujek; wujaszek, wujcio, wujo

# trigger

[czytaj: triger]
1. sytuacja uruchamiająca silną, niekontrolowaną reakcję emocjonalną;
2. w informatyce: procedura wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenie w tabeli bazy danych
bodziec lub zdarzenie wywołujące określoną reakcję lub uruchamiające proces

# triazol

związek zawierający trzy atomy azotu i dwa atomy węgla ułożone w pięcioczłonowym pierścieniu, stosowany w fungicydach i lekach przeciwgrzybiczych

# time-out

[czytaj: tajmałt] timeout, time out;
1. przerwa w grach sportowych, zarządzana na prośbę jednej z drużyn;
2. w informatyce: limit czasu przewidziany na dane zdarzenie lub operację
[czytaj: tajmAłt] w sporcie: oficjalnie zarządzona przerwa w grze, np. na życzenie trenera jednej z drużyn; time out

# time out

[czytaj: tajmałt] timeout, time-out;
1. przerwa w grach sportowych, zarządzana na prośbę jednej z drużyn;
2. w informatyce: limit czasu przewidziany na dane zdarzenie lub operację
[czytaj: tajmAłt] w sporcie: oficjalnie zarządzona przerwa w grze, np. na życzenie trenera jednej z drużyn; time-out

# timeout

[czytaj: tajmałt] time out, time-out;
1. przerwa w grach sportowych, zarządzana na prośbę jednej z drużyn;
2. w informatyce: limit czasu przewidziany na dane zdarzenie lub operację

# tiktok

środowiskowo: filmik na TikToku

# terroir

[czytaj: terła] zespół naturalnych i lokalnych uwarunkowań wpływających na cechy produktu rolnego

# taksan

organiczny związek chemiczny, lek przeciwnowotworowy stabilizujący mikrotubule

# tacos

[czytaj: takos] danie kuchni meksykańskiej przyrządzane z tortilli smażonej z mięsnym lub serowym nadzieniem oraz warzywami i przyprawami; taco

# szpajza

deser przygotowywany z jajek kurzych, znany w kuchni śląskiej i pomorskiej

# spinak

narzędzie do przypinania obłożenia chirurgicznego do ciała pacjenta

# sniffer

[czytaj: snifer] program do śledzenia ruchu w sieci komputerowej

# skręcik

zdrobnienie od: skręt (skręcany papieros z marihuaną)

# skider

leśny ciągnik używany do transportu drewna; skidder

# skidder

[czytaj: skider] leśny ciągnik używany do transportu drewna; skider

# shibari

[czytaj: szibari albo sibari] sztuka wiązania w celach erotycznych lub też widowiskowych, wywodząca się z Japonii

# septum

piercing przegrody nosowej

# secik

zdrobnienie od: set

# sartan

organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego

# rundak

w gimnastyce: przerzut bokiem z obrotem, zakończony lądowaniem na obu nogach

# roti

indyjski chlebek z mąki razowej

# research

[czytaj: risercz]
1. badanie naukowe, prace badawcze;
2. gromadzenie i analizowanie informacji na określony temat; risercz
[czytaj: risercz] badanie naukowe, prace badawcze

# risercz

gromadzenie i analizowanie informacji na określony temat; research

# rider

[czytaj: rajder] rider techniczny - dokument koncertowy z wymaganiami technicznymi artysty

# raptor

potocznie: dromeozaur (rodzaj dinozaura)
potocznie: dromeozaur

# płań

głębszy, spokojny odcinek lub zagłębienie w korycie rzeki o wyraźnie spowolnionym nurcie, oddzielający od siebie bystrza; ploso

# ploso

głębszy, spokojny odcinek lub zagłębienie w korycie rzeki o wyraźnie spowolnionym nurcie, oddzielający od siebie bystrza; płań
zagłębienie w dnie rzeki o spokojnej wodzie, znajdujące się między dwiema bystrzycami

# punktat

materiał biologiczny (płyn, treść ropna, wysięk lub tkanka) pobrany z organizmu za pomocą punkcji

# puderek

zdrobnienie od: puder

# przyjeb

wulgarnie: człowiek uważany za głupiego, dziwnego lub niezrównoważonego; niedojeb

# niedojeb

wulgarnie: człowiek uważany za głupiego, dziwnego lub niezrównoważonego; przyjeb
wulgarnie: człowiek uważany za głupiego, dziwnego lub niezrównoważonego

# pracka

zdrobnienie od: praca

# pompaż

niestabilna praca maszyny wirnikowej

# pentyl

rodnik alkilowy zawierający pięć atomów węgla

# pelham

rodzaj wędzidła dźwigniowego, które łączy w sobie cechy zwykłego wędzidła oraz munsztuka

# patotyp

wariant lub szczep mikroorganizmu wywołujący określoną chorobę u gospodarza, na którym żeruje

# oktyl

1. rodnik alkilowy zawierający osiem atomów węgla;
2. galusan oktylu - przeciwutleniacz (symbol E311), stosowany jako dodatek do żywności

# obwis

potocznie: obwisający fragment skóry

# nostro

rachunek bieżący, który dany bank otwiera i utrzymuje w innym banku (krajowym lub zagranicznym) w celu przeprowadzania wzajemnych rozliczeń w obcej walucie

# nosicz

tatrzański tragarz charakterystyczny dla słowackiej części Tatr

# nonyl

rodnik alkilowy zawierający dziewięć atomów węgla

# nitrat

lek rozszerzający naczynia krwionośne

# nakrop

surowiec miodowy (nektar lub spadź), z którego jeszcze nie zdążyła odparować woda

# nacinka

potocznie: nacięcie (np. na opakowaniu plastikowym, ułatwiające jego otwarcie)

# nacinek

małe nacięcie na krawędzi materiału służące jako znak pomocniczy

# mołotow

potocznie: koktajl Mołotowa (ręczny granat zapalający)

# mezopor

por w ciele stałym o charakterystycznym wymiarze poprzecznym w zakresie od 2 do 50 nm

# meze

w kuchni śródziemnomorskiej: przystawka do głównego dania

# masters

zawodnik biorący udział w zawodach dla starszej grupy wiekowej

# maltol

organiczny związek o karmelowym zapachu, stosowany do aromatyzowania żywności (symbol E636)

# lupeol

triterpenoid występujący w niektórych roślinach

# logatom

nic nieznaczący wyraz, zbudowany zgodnie z zasadami języka; logotom
w audiometrii słownej: sylaba którą łączy się z innymi logatomami by tworzyć nieistniejące w danym języku wyrazy służące do badania rozumienia mowy

# logotom

nic nieznaczący wyraz, zbudowany zgodnie z zasadami języka; logatom

# kunai

1. tradycyjne japońskie narzędzie używane w rolnictwie i stolarstwie;
2. broń używana dawniej przez ninja

# króliś

pieszczotliwie: królik

następne >