SJP
*
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# żętyca 01:21 tevex

serwatka pozostała po wyrobie sera z mleka owczego; żentyca
napój; serwatka pozostała po wyrobie sera z mleka owczego

# żentyca

serwatka pozostała po wyrobie sera z mleka owczego; żętyca

# alarmizm 01:19

sztuczne podsycanie niepokoju i strachu wobec pewnych zjawisk; panikarstwo, szerzenie paniki
przestarzale: szerzenie paniki

# alpaczka 01:18

1. zdrobnienie od: alpaka;
2. rodzaj ciepłego, miękkiego płaszcza, miękkiej kurtki, bluzki lub czapki wykonanej z mięsistej dzianiny, często z domieszką wełny alpaki

# amebiaza 01:16

zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez amebę; pełzakowica, czerwonka pełzakowata, ameboza, amebioza
zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez pierwotniaka - pełzaka (amebę); pełzakowica; czerwonka pełzakowata; ameboza; amebioza

# analema 01:15

figura zakreślana na nieboskłonie przez punkt, w którym znajduje się Słońce widziane z określonego punktu codziennie o tej samej godzinie; analemma

# analemma

figura zakreślana na nieboskłonie przez punkt, w którym znajduje się Słońce widziane z określonego punktu codziennie o tej samej godzinie; analema

# anoderma 01:14

cienka, nieowłosiona wyściółka dolnej części kanału odbytu

# astrocyt 01:13

komórka glejowa o gwiaździstym kształcie

# asyriolog

badacz zajmujący się kulturą Mezopotamii; asyroolog
specjalista w zakresie asyriologii

# asyrolog 01:12

badacz zajmujący się kulturą Mezopotamii; asyriolog

# backdoor 01:11

[czytaj: bekdor] ukryty sposób dostępu do systemu komputerowego z pominięciem jego zabezpieczeń
[czytaj: bekdor] w informatyce: luka w zabezpieczeniach systemu stworzona umyślnie dla późniejszego wykorzystania

# backflip 01:09

[czytaj: bekflip] środowiskowo: salto w tył

# balometr 01:07

przyrząd do mierzenia prędkości oraz przepływu gazów

# banderka 01:06

zdrobnienie od: bandera (flaga)

# banialuk 01:05

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; banialuka, pierdoła

# banialuka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; banialuk, pierdoła
(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; pierdoła

# benzynka 01:03

zdrobnienie od: benzyna

# bezbecja 01:02

potocznie: zupełnie nieśmieszna sytuacja

# bimberek 01:00

zdrobnienie od: bimber

# biofobia 00:59

lęk lub wstręt do przyrody

# biwaczek

zdrobnienie od: biwak

# błyskacz 00:58

lampa stroboskopowa

# boroskop

urządzenie stosowane w diagnostyce do inspekcji profili zamkniętych i miejsc trudno dostępnych

# bosentan 00:57

organiczny związek chemiczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, stosowany głównie w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego; bozentan

# bozentan

organiczny związek chemiczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, stosowany głównie w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego; bosentan

# bricolage 00:56

[czytaj: brikoLAŻ] brikolaż;
1. majsterkowanie, amatorskie naprawy;
2. tworzenie nowych rzeczy z dostępnych pod ręką, przypadkowych elementów
[czytaj: brikoLAŻ] majsterkowanie

# brikolaż

bricolage;
1. majsterkowanie, amatorskie naprawy;
2. tworzenie nowych rzeczy z dostępnych pod ręką, przypadkowych elementów

# buldożka 00:52

suczka buldoga

# bullying 00:50

[czytaj: buling] celowe, powtarzalne i długotrwałe nękanie, wykorzystujące nierównowagę sił między sprawcą a ofiarą
[czytaj: buling] psychiczne i fizyczne znęcanie się nad uczniem

# buspiron 00:45

związek chemiczny używany jako lek przeciwlękowy i uspokajający

# fidelizm

system społeczno-polityczny i gospodarczy powstały na Kubie po objęciu władzy przez Fidela Castro; castryzm, kastryzm, castroizm
ustrój polityczny na Kubie (wprowadzony przez Fidela Castro)

# castroizm

[czytaj: kastroizm] system społeczno-polityczny i gospodarczy powstały na Kubie po objęciu władzy przez Fidela Castro; castryzm, kastryzm, fidelizm
[czytaj: kastroizm] lewicowa ideologia stworzona przez Fidela Castro, łącząca marksizm z koncepcjami José Martí i solidarnością latynoamerykańską

# kastryzm 00:44

system społeczno-polityczny i gospodarczy powstały na Kubie po objęciu władzy przez Fidela Castro; castryzm, castroizm, fidelizm
system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; castryzm

# castryzm

[czytaj: kastryzm] system społeczno-polityczny i gospodarczy powstały na Kubie po objęciu władzy przez Fidela Castro; kastryzm, castroizm, fidelizm
[czytaj: kastryzm] system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; kastryzm

# cebulion 00:36

żartobliwie: złotówka

# cynaryna 00:33

prozdrowotny związek chemiczny z grupy kwasów fenolowych, pozyskiwany głównie z liści karczocha zwyczajnego

# cytometr 00:32

urządzenie do wieloparametrowej analizy komórek

# decernat

1. dział w instytucji lub urzędzie zajmujący się określonym rodzajem spraw;
2. w sądownictwie: ogół spraw przydzielonych do rozpatrzenia danemu sędziem; referat
dawniej: dział instytucji zajmujący się określonym rodzajem spraw

# dekanian 00:30

sól lub ester kwasu dekanowego

# dihydrat 00:28

hydrat zawierający dwie cząsteczki wody na jednostkę wzoru związku

# diterpen

związek organiczny z grupy terpenów

# dwudukat 00:27

moneta o wartości dwóch dukatów

# dioctan 00:26

związek chemiczny zawierający dwie grupy octanowe w swojej cząsteczce; dwuoctan

# dwuoctan

związek chemiczny zawierający dwie grupy octanowe w swojej cząsteczce; dioctan

# efraimek 00:25

potocznie: fałszywa moneta polska i saska bita podczas wojny siedmioletniej

# epikleza 00:24

w liturgii chrześcijańskiej: modlitwa, w której Kościół zwraca się do Boga Ojca z prośbą o zesłanie Ducha Świętego na dary ofiarne (chleb i wino) lub na zgromadzenie
modlitwa w liturgii chrześcijańskiej

# eskortka 00:23

ekskluzywna dziewczyna do towarzystwa
kobieta świadcząca usługi towarzyskie na wysokim poziomie, w tym usługi seksualne

# estancja 00:22

typ gospodarstwa rolnego w Ameryce Południowej

# etapówka

potocznie: wieloetapowy wyścig, zwłaszcza kolarski lub biegowy
środowiskowo: wieloetapowy wyścig kolarski

# faszolka 00:21

1. potocznie: faszystka;
2. obraźliwie: kobieta skrajnie prawicowa

# faszol 00:19

1. potocznie: faszysta;
2. obraźliwie: skrajny prawicowiec

# fazownik 00:18

narzędzie do wykonywania faz, czyli ścięć krawędzi otworów lub przedmiotów

# finiszer 00:17

1. w footballu: zawodnik wykańczający akcję;
2. biegacz, który dotarł do mety;
3. osoba pilnująca ruchu na pasie lądowania samolotu
osoba pilnująca ruchu na pasie lądowania samolotu

# finiszer 00:16

1. urządzenie dołączane do kserokopiarki, umożliwiające m.in. zszywanie kartek, dziurkowanie, sortowanie;
2. urządzenie dosuszające susz spożywczy;
3. urządzenie przecierające wytłoczyny pomidorowe w celu odzyskania miąższu
1. urządzenie dosuszające susz spożywczy;
2. urządzenie przecierające wytłoczyny pomidorowe w celu odzyskania miąższu

# fitynian 00:15

sól kwasu fitynowego

# fluencja 00:14

płynność posługiwania się językiem

# fonogest 00:13

gest ręki uzupełniający odczytywanie mowy z ust

# gargamel 00:11

potocznie:
1. brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia;
2. osoba stara i brzydka
potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia

# gingerol 00:10

prozdrowotna substancja chemiczna występująca w imbirze

# głowatka 00:09

zwyczajowa nazwa głowacicy, ryby z rodziny łososiowatych

# goldenka 00:08

suczka goldena (golden retrievera)

# goldenek

mały golden (golden retriever)

# guanylan 00:07

sól kwasu guanylowego

# headshot

[czytaj: hedszot] środowiskowo: strzał w głowę

# hindutwa 00:03

dominująca w indyjskiej polityce ideologia nacjonalistyczna, która utożsamia tożsamość narodową i kulturową Indii z cywilizacją i wartościami hinduistycznymi

# izobutyl 00:02

jednowartościowa grupa alkilowa pochodząca od izobutanu

# kaloryka 00:01

1. potocznie: zapotrzebowanie kaloryczne, wartość kaloryczna;
2. rzadko: nauka i studia nad właściwościami ciepła; termologia
rzadko: nauka i studia nad właściwościami ciepła; termologia

# klembank 00:00

zaciskowe urządzenie do mocowania drewna na pojeździe zrywkowym

# koflator -11-14

urządzenie medyczne do nieinwazyjnego oczyszczania dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny

# królisia

zdrobnienie od: królica

# krzywaśń

figura heraldyczna w kształcie wydłużonej litery "S" (czasem odwróconej), która symbolizuje zazwyczaj rzekę

# kulociąg

specjalistyczny rodzaj kleszczyków chirurgicznych używanych głównie w ginekologii i położnictwie

# letrozol

związek chemiczny wykorzystywany m.in. przy leczeniu raka piersi

# makropor

por w ciele stałym o charakterystycznym wymiarze poprzecznym w zakresie powyżej 50 nm

# marmolit

potocznie: tynk mozaikowy

# mastitis

zapalenie wymienia

# meltdown

[czytaj: meltdałn] gwałtowna, aktywna i intensywna reakcja na skrajne przeciążenie sensoryczne, emocjonalne lub psychiczne

# metaznak

w informatyce: znak mający w określonym zapisie specjalne znaczenie

# mielocyt

trzecie z kolei morfologicznie wyróżnialne stadium rozwojowe granulocytów

# mikrodom

bardzo mały dom, np. modułowy, kompaktowy

# mikrosen

krótkotrwała utrata świadomości; sen sekundowy

# mindfuck

[czytaj: majndfak] potocznie: chwilowy stan wyprowadzenia z równowagi spowodowany dziwaczną sytuacją

# miniklub

zorganizowane miejsce zajęć i zabaw dla dzieci, zwykle w hotelu

# moskalka

lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka), kacapka (Kacapka)

# kacapka

lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka), moskalka (Moskalka)
lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka)

# mlekotok

1. wydzielanie mleka bez związku z ciążą;
2. przedłużony po porodzie okres laktacji

# moyamoya

[czytaj: mojamoja] zespół moyamoya, choroba moyamoya - postępujący zanik tętnic kręgowych, szyjnych i wewnątrzczaszkowych, który doprowadza do niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego
zespół moyamoya, choroba moyamoya - postępujący zanik tętnic kręgowych, szyjnych i wewnątrzczaszkowych, który doprowadza do niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego

# mózgojeb

wulgarnie:
1. tanie, marne wino; mózgotrzep, alpaga, bełt, jabol, pryta, siara, wińsko;
2. niskiej jakości rozcieńczony spirytus;
3. twardy narkotyk

# nadradca

historyczny tytuł urzędniczy przyznawany dawniej urzędnikom wyższego szczebla w ministerstwach, dyrekcjach i urzędach skarbowych
wyższy urzędnik (np. w zaborze austriackim lub pruskim)

# nanodruk

druk struktur o rozmiarach rzędu nanometrów

# niedojeb

wulgarnie: człowiek uważany za głupiego, dziwnego lub niezrównoważonego

# nuwistor

typ mikrominiaturowej próżniowej lampy elektronowej

# okroszka

rosyjski chłodnik na kwasie chlebowym

# ołacenie

ruszt wykonany z drewnianych kontrłat przytwierdzanych równolegle do krokwi oraz łat przybijanych prostopadle do nich

# opisówka

potocznie:
1. ocena opisowa;
2. sprawdzian opisowy;
3. szkolne zadanie polegające na napisaniu opisu;
4. gramatyka opisowa
w gwarze studenckiej: gramatyka opisowa języka polskiego

# osobatyw

wyrażenie niewskazujące płci osoby, o której się mówi

# perazyna

związek chemiczny używany jako lek przeciwpsychotyczny

# pikasiak

potocznie: polska ceramika i szkło w stylu new look z lat 50. i 60. XX wieku, nawiązujące do twórczości Pabla Picassa

# piórojad

pasożyt żerujący na drobiu

następne >