SJP
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# młodożeństwo -05-05 meg

zawarcie związku małżeńskiego w młodym wieku

# mondamina

delikatna mąka kukurydziana

# moniputer

prototyp niewielkiego komputera, w którym monitor został zintegrowany z jednostką centralną komputera

# monodieta

dieta jednostajna, nieurozmaicona, oparta ciągle na tych samych składnikach

# monoeksportowy

eksportujący tylko jeden rodzaj towarów

# monofazowy

charakteryzujący się jedną fazą, mający jedną fazę

# monoideowość

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideizm, obsesja, obsesyjność

# monoideizm

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideowość, obsesja, obsesyjność

# monokrystalizacja

technika wytwarzania sztucznych monokryształów

# monotemat

jeden jedyny temat

# monotematowość

ograniczenie treści, np. utworu literackiego lub dzieła naukowego, do jednego, zasadniczego tematu; monotematyczność

# cyjan -05-04 tevex

1. związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dicyjan, dwucyjan;
2. kolor jasnoniebieski o szarym odcieniu;
3. barwnik, pigment w kolorze cyjanu

1. bezbarwny gaz o intensywnym zapachu migdałów, silnie toksyczny, trwale blokujący zdolność przyjmowania tlenu przez hemoglobinę.
2. kolor, odcieniem zbliżony do lazurowego

# dicyjan

związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dwucyjan, cyjan

# dwucyjan

związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dicyjan, cyjan

związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów

# kładowiec

osoba jeżdżąca kładem; quadowiec

# quadowiec

[czytaj: kładowiec] osoba jeżdżąca quadem; kładowiec

# proustowski -05-02

[czytaj: prustowski] taki jak u Marcela Prousta, charakterystyczny dla Marcela Prousta

# półgębkiem -04-30

1. ledwie otwierając usta;
2. nie w pełni otwarcie

# klerykalizm

dążenie do zwiększenia wpływu duchowieństwa i Kościoła na politykę państwa i zachowanie społeczne

dążenie do zwiększenia wpływów duchowieństwa i Kościoła politykę państwa i zachowanie społeczne

# psałterzysta -04-29

1. w liturgii: osoba wykonująca psalm między czytaniami; psalmista;
2. duchowny odmawiający psałterz za beneficjum

# blondyna

blondynka;
1. kobieta o blond włosach;
2. potocznie: kobieta zachowująca się głupio, niedojrzale

kobieta o blond włosach; blondynka

# wyonaczyć

gwarowo: zmienić, przeinaczyć, przerobić

# pica -04-28

[czytaj: pika]
1. zaburzenie łaknienia polegające na występowaniu apetytu na przedmioty nieprzeznaczone do spożywania;
2. w drukarstwie: stopień pisma w systemie Pica

# pica

dawniej:
1. dzienna racja żywności dla żołnierza;
2. bezpłatny dowóz żywności dla wojska;
3. wulgarnie: srom; picza, pinda

1. w drukarstwie: stopień pisma w systemie Pica;
2. zaburzenie łaknienia polegające na występowaniu apetytu na przedmioty nieprzeznaczone do spożywania;
3. dawniej:
a) dzienna racja żywności żołnierza;
b) bezpłatny dowóz żywności dla wojska

# campo

[czytaj: kampo] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campos

# campos

[czytaj: kampos] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campo

[czytaj: kampos] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami

# pendent

pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; feldcech, felcech

ozdobny pas zakładany przez ramię, używany niegdyś do noszenia szabli lub innej broni białej; felcech

# felcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; feldcech, pendent

ozdobny pas zakładany przez ramię, używany niegdyś do noszenia szabli lub innej broni białej; pendent

# feldcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; felcech, pendent

pas zakładany na ramię dla zrównoważenia obciążenia bronią boczną; bandolet; pendant

# zblagować

wygłosić wypowiedzi niepokrywające się z prawdą; zełgać, zmyślić, skłamać; zablagować

# carówna

córka cara; carewna

# carewna

córka cara; carówna

# zgruzłowaciały

taki, który zgruzłowaciał (stał się gruzłowatym)

# Vercelli

[czytaj: werCZElli] miasto we Włoszech

# junak

motocykl marki Junak

# Junak

marka motocykli produkowanych w latach 1956-1965

# proaborcjonistka

zwolenniczka prawa do przerywania ciąży; aborcjonistka

# proaborcjonista

zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonista, aborcjonalista

# zderanżować -04-27

dawniej: pomieszać, pokręcić

# biogaz maf

łatwopalny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; agrogaz

łatwo palny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; agrogaz

# agrogaz

łatwopalny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; biogaz

łatwo palny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; biogaz

# napszczelenie tevex

liczba rodzin pszczelich przypadających na 1 kilometr kwadratowy

# uzwiązkowienie

odsetek pracowników, którzy zrzeszeni są w związkach zawodowych

# radioboja

połączenie radia nadającego na alarmowej częstotliwości morskiej 406 MHz i systemu GPS

# filorosyjski

sprzyjający Rosji, Rosjanom; prorosyjski

# patentoznawstwo

nauka o patentach

# płytografia

rzadko: spis płyt nagranych przez muzyka lub zespół muzyczny; dyskografia

# dyskografia

spis płyt nagranych przez muzyka lub zespół muzyczny; płytografia

spis płyt nagranych przez jakiegoś muzyka lub zespół muzyczny

# głuptasińska

żartobliwie: kobieta głupia lub naiwna

# głuptasiński

żartobliwie: mężczyzna głupi lub naiwny

# zakoski

obowiązek chłopa pańszczyźnianego polegający na koszeniu pól dworskich podczas żniw i lub sianokosów

# nosościski

przestarzale, żartobliwie: binokle, okulary

# ablegierek

1. zdrobnienie od: ablegier;
2. dawniej, przenośnie: potomek, dziecko

# najzapaleńszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)

# zapaleńszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)

# najniefortunniej

stopień najwyższy od przysłównika: niefortunnie

# niefortunniej

stopień wyższy od przysłównika: niefortunnie

# najnaglejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: nagły

# naglejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: nagły

# razą

dawny człon frazeologizmów o charakterze przysłówka, np. inną razą (innym razem), tą razą (tym razem), za drugą razą (za drugim razem) itp.

# różnaki

gwarowo: różny, różnoraki

# domowić

domowić się - stawać się rodzinnym, swojskim, przystosowywać się do lokalnych warunków

# chutbah

[czytaj: chutba] w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutba, chutbe

kazanie wygłaszane w meczetach w piątki w czasie południowej modlitwy; chutbe

# chutbe

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutba

kazanie wygłaszane w meczetach w piątki w czasie południowej modlitwy; chutbah

# chutba

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutbe

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie

# kawał

1. duży fragment wydzielony z większej całości;
2. znaczna część lub ilość czegoś;
3. duża odległość lub przestrzeń

większa część, fragment czegoś

# maczyzm

bycie maczo, zachowywanie się jak maczo; machismo, męskość, samczość

bycie macho, zachowywanie się jak macho; samczość

# peszmerga -04-26

kurdyjski bojownik walczący o niepodległość Kurdystanu

# szalotka

1. cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; czosnek askaloński;
2. cebulka tej rośliny

cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; cebulka tej rośliny

# askaloński

1. Askalon (miasto w Izraelu);
2. czosnek askaloński - cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; szalotka

# dubiel

1. dawniej: dureń, głupiec, prostak;
2. gatunek ryby z rodziny prażmowatych

# asystowany

wymagający osoby towarzyszącej

# radiokomitet

organ zarządzający radiem i telewizją

# pozycjoner

1. urządzenie do ułożenia kogoś lub czegoś we właściwej pozycji;
2. nadajnik w pojeździe monitorujący jego pozycję

urządzenie do ułożenia kogoś lub czegoś we właściwej pozycji

# odptaszkowywać

odznaczać, oznaczać na liście za pomocą znaczka w kształcie litery v; odhaczać, odfajkowywać

# odptaszkować

odznaczyć, oznaczyć na liście za pomocą znaczka w kształcie litery v; odhaczyć, odfajkować

# stemplarski

związany z wyrabianiem stempli

# wodolejski

potocznie: mówiący rzeczy oczywiste, nieważne w sposób rozwlekły

# écru

[czytaj: eKRI]
1. kolor biały z żółtawym odcieniem;
2. będący koloru białego z żółtawym odcieniem

[czytaj: ekrü] kolor charakterystyczny dla tkaniny surowej

# przedczłowiek

faza i poziom rozwoju człowieka, niczym nieróżniąca się od zwierząt

# skolidować

1. wejść w sprzeczność z czymś, uniemożliwiającą zaistnienie czegoś;
2. zderzyć się z czymś w czasie ruchu

# zainseminować

1. wprowadzić plemniki do dróg rodnych kobiety lub samicy; sztucznie zapłodnić;
2. zainseminować się - poddać się zabiegowi sztucznego zapłodnienia

# inseminować

1. wprowadzać plemniki do dróg rodnych kobiety lub samicy; sztucznie zapładniać;
2. inseminować się - poddawać się zabiegowi sztucznego zapłodnienia

wprowadzać nasienie w drogi rodne; zapładniać

# sprekaryzować

1. spowodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. sprekaryzować się - stać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową

# prekaryzować

1. powodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. prekaryzować się - stawać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową

# spokemonizować

środowiskowo:
1. nadać cechy typowe dla pokemonów;
2. spokemonizowac się - nabyć cechy typowe dla pokemonów

# pokemonizować

środowiskowo:
1. używać na zmianę małych i dużych liter w internecie;
2. nadawać cechy typowe dla pokemonów

# glokalizować

1. dostosowywać globalne praktyki do lokalnych warunków;
2. glokalizować się - dostosowywać się do lokalnych warunków, mając charakter globalny

# skreolizować

1. zmieszać kultury lokalne;
2. zmieszać z innym językiem etnicznym

# kreolizować

1. mieszać kultury lokalne;
2. mieszać z innym językiem etnicznym

# gęba

potocznie:
1. twarz człowieka;
2. usta; kopara;
3. pysk u zwierząt;
4. osoba będąca na czyimś utrzymaniu;
5. wizerunek

potocznie, żartobliwie o twarzy, ustach

# zozula

regionalnie: kukułka; zazula, gżegżółka

kukułka

# zazula

regionalnie:
1. kukułka; zozula, gżegżółka;
2. biedronka

regionalnie: kukułka; zozula

# smak -04-25

1. jeden ze zmysłów człowieka;
2. właściwość rzeczy działająca na zmysł smaku;
3. przyjemność odczuwana pod wpływem zewnętrznych czynników lub okoliczności;
4. upodobanie do czegoś;
5. właściwość decydująca o tym, że coś uzyskuje szczególny dla siebie charakter; smaczek;
6. poczucie piękna, elegancji; gust

1. jeden ze zmysłów człowieka;
2. właściwość rzeczy działająca na zmysł smaku;
3. przyjemność odczuwana pod wpływem ewnętrznych czynników lub okoliczności;
4. upodobanie do czegoś;
5. właściwość decydująca o tym, że coś uzyskuje szczególny dla siebie charakter; smaczek;
6. poczucie piękna, elegancji; gust

# batagurowate

rodzina żółwi; batagury

# stuningować

[czytaj: stjuningować] zmodyfikować coś (np. komputer, pojazd) w sposób poprawiający wydajność lub odpowiadający czyimś szczególnym potrzebom; podrasować

# tuningować

[czytaj: tjuningować] modyfikować coś (np. komputer, pojazd) w sposób poprawiający wydajność lub odpowiadający czyimś szczególnym potrzebom; rasować

poddawać zmianie wygląd lub parametry np. komputera, samochodu, w celu dostosowania go do gustu właściciela; rasować

# Mariampol

1. miasto na Litwie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. osiedle w Bydgoszczy

wieś w Polsce

# kripo

posterunek niemieckiej policji kryminalnej działającej w czasie II wojny światowej na obszarach okupowanych przez Niemcy

niemiecka policja kryminalna

# poprzewyższać

wielokrotnie przewyższyć kogoś lub coś

następne >