SJP
*
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# naiwniaczka -11-27 tevex

potocznie: kobieta łatwowierna i prostoduszna; naiwniara

# czili

chili, chilli, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc czili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców czili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem czili - przyprawy lub strączków rośliny

# chilli

[czytaj: czili] chili, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chilli - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chilli - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chilli - przyprawy lub strączków rośliny

[czytaj: czili] chile, chili;
1. papryka chile - jadalny owoc różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero; papryka ostra;
2. ostra przyprawa otrzymywana z wysuszonych owoców różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero;
3. ostry sos z dodatkiem tej przyprawy, podawany do potraw mięsnych

# chili

[czytaj: czili] chilli, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chili - przyprawy lub strączków rośliny

[czytaj: czili] chile, chilli;
1. papryka chile - jadalny owoc różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero; papryka ostra;
2. ostra przyprawa otrzymywana z wysuszonych owoców różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero;
3. ostry sos z dodatkiem tej przyprawy, podawany do potraw mięsnych

# chile

[czytaj: czile] chili, chilli, czili; rzadko:
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chile - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chile - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chile - przyprawy lub strączków rośliny

[czytaj: czile] chili, chilli; rzadko:
1. papryka chile - jadalny owoc różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero; papryka ostra;
2. ostra przyprawa otrzymywana z wysuszonych owoców różnych gatunków papryk o ostrym smaku, zawierających kapsaicynę, np. cayenne, tabasco, habanero;
3. ostry sos z dodatkiem tej przyprawy, podawany do potraw mięsnych

# picz

picza, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

# pinda

picz, picza; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

wulgarnie:
a) srom kobiecy
b) pogardliwe wyzwisko stosowane do kobiety

# picza

picz, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

wulgarne określenie sromu

# hopek

1. przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku na pojeździe; hopa, hopka;
2. potocznie: podskok

# hopa

przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku na pojeździe; hopka, hopek

przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku na pojeździe; hopka

# hopka

przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku na pojeździe; hopa, hopek

przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku na pojeździe; hopa

# zmaskulinizować

1. nadać cechy męskie;
2. zwiększyć znaczenie i udział mężczyzn w stosunku do udziału kobiet;
3. utworzyć nazwę osobową wskazującą na rodzaj męski

# maskulinizować

1. nadawać cechy męskie;
2. zwiększać znaczenie i udział mężczyzn w stosunku do udziału kobiet;
3. tworzyć nazwę osobową wskazującą na rodzaj męski

# mordoklejek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejka

# mordoklejka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejek

potocznie: lepki, ciągnący się cukierek; najczęściej irys lub krówka ciągutka

# ciągutek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutka, mordoklejka, mordoklejek

# ciągutka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, mordoklejka, mordoklejek

cukierek mleczny o ciągliwej konsystencji

# kocica

1. samica kota domowego; kotka;
2. samica kota - dużego drapieżnika;
3. samica zająca; zajęczyca;
4. atrakcyjna kobieta zachowująca się prowokacyjnie wobec mężczyzn; kociczka, koteczka

1. samica kota;
2. samica zająca;
3. potocznie: atrakcyjna kobieta zachowująca się prowokacyjnie wobec mężczyzn; kociczka

# zajęczyca

samica zająca; kocica

samica zająca

# schmeisser maf

[czytaj: szmajser] potocznie: niemiecki pistolet maszynowy MP 40; szmajser

[czytaj: szmajser] potocznie: niemiecki pistolet maszynowy MP 40; schmajser

# opuszek -11-26 tevex

opuszka;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała

# opuszka

opuszek;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała

wypukła, końcowa część palca

# szmajser -11-25

potocznie: niemiecki pistolet maszynowy MP 40; schmeisser

niemiecki pistolet maszynowy, używany podczas drugiej wojny światowej

# luger

potocznie: niemiecki pistolet samopowtarzalny opracowany przez Georga Lugera na przełomie XIX i XX w.; parabellum, parabelka

typ pistoletu samopowtarzalnego niemieckiej produkcji; potocznie nazywany parabellum

# parabelka

potocznie: niemiecki pistolet samopowtarzalny opracowany przez Georga Lugera na przełomie XIX i XX w.; parabellum, luger

potocznie: rodzaj krótkiej broni palnej, niemiecki ośmiostrzałowy pistolet samopowtarzalny kalibru 9 mm, charakteryzujący się oryginalną konstrukcją zamka; parabellum

# parabellum

1. niemiecki pistolet samopowtarzalny opracowany przez Georga Lugera na przełomie XIX i XX w.; parabelka, luger;
2. niemiecki karabin maszynowy używany na sterowcach i samolotach w czasie I wojny światowej

rodzaj krótkiej broni palnej, niemiecki ośmiostrzałowy pistolet samopowtarzalny kalibru 9 mm, charakteryzujący się oryginalną konstrukcją zamka; parabelka

# walther

[czytaj: wolter] niemiecki pistolet lub karabin wyborowy firmy Walther

[czytaj: wolter] niemiecki pistolet samopowtarzalny

# empi

środowiskowo: pistolet maszynowy; peem

(z niemieckiego: Maschinen Pistole) pistolet maszynowy

# peem

środowiskowo: pistolet maszynowy; empi

pistolet maszynowy

# disować -11-18 maf

dissować; środowiskowo:
1. obrażać, poniżać;
2. wykonywać lub nagrywać piosenkę ukazującą negatywne cechy jakiejś osoby

dissować; środowiskowo:
1. obrażać, poniżać; 1. wykonywać lub nagrywać piosenkę ukazującą negatywne cechy jakiejś osoby

# Kazimierzów -11-12

nazwa kilku wsi w Polsce

# fibromialgia -11-09

choroba charakteryzująca się uporczywymi bólami mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; tendomiopatia, reumatyzm tkanek miękkich

choroba charakteryzująca się uporczywymi mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; tendomiopatia, reumatyzm tkanek miękkich

# spaliniak -11-07

potocznie: pojazd napędzany silnikiem spalinowym

# półszorek -11-05 tevex

rodzaj dawnej uprzęży używanej w transporcie lżejszym

# Antiochijka

mieszkanka Antiochii (księstwa)

# żółtnica -11-03 maf

niewielkie, cierniste drzewo z rodziny morwowatych pochodzące z południa Ameryki Południowej, owoce podobne do pomarańczy; maklura

1. jednoroczna roślina z rodziny astrowatych pochodząca z Ameryki Południowej; w Polsce pospolity chwast ogrodowy i polny;
2. niewielkie, cierniste drzewo z rodziny morwowatych pochodzące z południa Ameryki Południowej, owoce podobne do pomarańczy; maklura

# telestych -10-23

wiersz, w którym ostatnie litery poszczególnych wersów układają się w wyraz bądź układ wyrazów

wiersz, w którym ostatnie litery poszczególnych wersów układają się w wyraz, bądź układ wyrazów

# neosędzia -10-21

sędzia powołany przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa (po reformie z 2017)

# bajlando -10-14

potocznie:
1. dobra zabawa, impreza, czas
2. wyraz zadowolenia

# haczka -10-13

regionalnie: motyka

# Olszówka -10-11

nazwisko

# olszówka

trujący grzyb z rodziny krowiakowatych

grzyb jadalny z rodziny krowiakowatych

# szorek -08-28

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zdrobnienie od: szor (rodzaj końskiej uprzęży);
2. szelka używana do prowadzenia psa na smyczy bez obroży

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zdrobnienie od: szor (rodzaj końskiej uprzęży);
2. szelka używana do prowadzenia psa na smyczy bez obrożny

# prawiczek -08-24

1. mężczyzna, który nie miał nigdy stosunku płciowego;
2. naiwny, niewyrobiony młody mężczyzna

1. mężczyzna, który nie miał jeszcze stosunku płciowego;
2. naiwny, niewyrobiony młody mężczyzna

# napastnik

1. ktoś kto napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. piłkarz grający w ataku

1. ktoś kto napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. gracz z drużyny piłki nożnej

# Pribałtika

pejoratywnie: określenie regionu Europy obejmującego kraje nadbałtyckie (Litwę, Łotwę i Estonię), używane w kontekście historycznych związków z Rosją lub Związkiem Radzieckim; Pribałtyka

pejoratywnie: region Europy, w którym znajdują się kraje nadbałtyckie wywodzące się z języka rosyjskiego; Pribałtyka

# Pribałtyka

pejoratywnie: określenie regionu Europy obejmującego kraje nadbałtyckie (Litwę, Łotwę i Estonię), używane w kontekście historycznych związków z Rosją lub Związkiem Radzieckim; Pribałtika

pejoratywnie: region Europy, w którym znajdują się kraje nadbałtyckie wywodzące się z języka rosyjskiego; Pribałtika

# komisarz -07-31

1. urzędnik powołany do pełnienia określonej funkcji lub realizacji misji, często mający specjalne kompetencje;
2. stopień oficerski w policji;
3. oficer mający ten stopień;
4. pełnomocnik dyplomatyczny niektórych państw w krajach lub terytoriach niemających pełnej suwerenności;
5. osoba wyznaczona do czasowego pełnienia funkcji obieralnej;
6. w ZSRR do 1946 roku: członek rządu kierujący komisariatem ludowym; minister

1. urzędnik powołany do pełnienia określonej funkcji lub realizacji misji, często mający specjalne kompetencje;
2. stopień oficerski w policji;
3. oficer mający ten stopień;
4. pełnomocnik dyplomatyczny niektórych państw w krajach lub terytoriach niemających pełnej suwerenności;
5. osoba wyznaczona do czasowego pełnienia funkcji obieralnej;
6. w ZSRR do 1946 roku: członek rządu stojący kierujący komisariatem ludowym; minister

# pantomogram -07-13

zdjęcie panoramiczne ukazujące całą szczękę i żuchwę jednocześnie

# konceptualny -07-12

1. książkowo: dotyczący pojęć, koncepcji;
2. odnoszący się do konceptualizmu jako teorii filozoficznej lub kierunku w sztuce

1. książkowo: dotyczący pojęć, koncepcji;
2. odnoszący się do konceptualizmu jako teorii filozoficznej lub kierunku sztuce

# sten -07-10

1. jednostka siły równa 1000 niutonów;
2. brytyjski pistolet maszynowy z czasów drugiej wojny światowej, mający charakterystyczny magazynek z boku broni

1. brytyjski pistolet maszynowy z czasów drugiej wojny światowej, mający charakterystyczny magazynek z boku broni;
2. jednostka siły równa 1000 niutonów

# babkówka -07-08

niedźwiedziówka babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

niedźwiedzica babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

# szczep -07-06

1. mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren; często utożsamiana z plemieniem, od którego różni się brakiem wspólnego przodka;
2. w biologii: grupa organizmów mająca wspólne pochodzenie;
3. w mikrobiologii: hodowla drobnoustrojów otrzymana w wyniku rozmnożenia jednego organizmu;
4. młode drzewko lub krzew otrzymane w wyniku szczepienia;
5. zespół drużyn harcerskich działających na określonym terenie, np. w szkole;
6. dawniej: dom, ród, rodzina, dynastia

1. mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren; często utożsamiana z plemieniem, od którego różni się brakiem wspólnego przodka;
2. w biologii: grupa organizmów mająca spólne pochodzenie;
3. w mikrobiologii: hodowla drobnoustrojów otrzymana w wyniku rozmnożenia jednego organizmu;
4. młode drzewko lub krzew otrzymane w wyniku szczepienia;
5. zespół drużyn harcerskich działających na określonym terenie, np. w szkole;
6. dawniej: dom, ród, rodzina, dynastia

# templatka -07-02

potocznie: gotowy wzór lub szablon do czegoś

# Tuwim -05-09

nazwisko

nazwisko, np.
1. Julian Tuwim (1894-1953), brat Ireny, poeta;
2. Irena Tuwim (1900-87), siostra Juliana, poetka

# hubiak -05-02

hubiak pospolity - gatunek grzyba z rodziny żagwiowatych

# skitrać -04-30 tevex

potocznie: schować, ukryć

# kitrać

potocznie: chować, trzymać coś w ukryciu

# ultrapanoramiczny -04-26

charakteryzujący się proporcją ekranu 21:9

# mitomania

skłonność do zmyślania, opowiadania kłamliwych historii; mitomaństwo

skłonność do opowiadania wymyślonych, niesamowitych historii na swój temat

# mitomaństwo

skłonność do zmyślania, opowiadania kłamliwych historii; mitomania

skłonność do opowiadania wymyślonych, niesamowitych historii na swój temat; mitomania

# wycieczkowiec

przestarzale: uczestnik wycieczki turystycznej; wycieczkowicz

# wycieczkowiec

statek do przewozu turystów; statek wycieczkowy

# współodkryć

odkryć coś razem z kimś innym

# przodostopie

przednia część stopy od stawów stępowo-śródstopnych do końca palców

# tyłostopie

tylna część stopy

# śródstopie

środkowa część stopy między stępem a palcami

# mikrokawalerka

kawalerka o powierzchni poniżej 25 metrów kwadratowych

kawalerka o powierzchni do 20 metrów kwadratowych

# porniak

1. potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornol, pornos, pornus, pornuch;
2. dawniej: rodzaj wonnej żywicy, używanej do kadzenia

dawniej: rodzaj wonnej żywicy, używanej do kadzenia

# pulman maf

1. wagon sypialny;
2. autokar z rozkładanymi fotelami, telewizorem itp., kursujący na długich trasach

1. wagon sypialny;
2. autokar z rozkładanymi fotelami, telewizorem, fotelami itp., kursujący na długich trasach

# krzywka -04-24 tevex

1. przyrząd do wykreślania linii krzywych; krzywik;
2. element mechaniczny umożliwiający zmianę położenia jednej części konstrukcji względem pozostałych;
3. zakrzywiona rura do łączenia innych rur; kolanko, kolano

1. szablon do wykreślenia linii krzywych w rysunku technicznym; krzywik;
2. element mechaniczny, którego krzywizna umożliwia przetworzenie jego ruchu obrotowego w ruch posuwisty innego elementu

# średniak

1. osoba przeciętna i niczym się niewyróżniająca; przeciętniak, szaraczek, szarak;
2. dziecko w przedszkolu w średniej grupie wiekowej;
3. przestarzale: rolnik posiadający średniej wielkości gospodarstwo rolne

1. osoba średnia pod jakimś względem;
2. dziecko w przedszkolu w średniej grupie wiekowej

# średniak

1. coś średniego pod jakimś względem;
2. zwierzę średniej wielkości;
3. ząb u niektórych zwierząt domowych i hodowlanych, znajdujący się między siekaczami skrajnymi;
4. w górnictwie: stojak do podpierania belki w stropie w kopalni

ząb sieczny u konia, świni i przeżuwaczy

# gastryka -04-23 maf

potocznie: układ pokarmowy

# Stobnica

wieś w Polsce

# gamescom -04-22

[czytaj: gejmskom] targi gier komputerowych odbywające się w Niemczech

[czytaj: gejmskom] targi gamescom - coroczne targi gier komputerowych na terenie Niemiec

# uniseks

produkt lub usługa odpowiednia dla osób obu płci, mężczyzn i kobiet; unisex

norma zachowań seksualnych, styl ubierania się itp. jednakowe dla obu płci; także równe traktowanie kobiet i mężczyzn, np. w pracy; unisex

# unisex

produkt lub usługa odpowiednia dla osób obu płci, mężczyzn i kobiet

norma zachowań seksualnych, styl ubierania się itp. jednakowe dla obu płci; także równe traktowanie kobiet i mężczyzn, np. w pracy; uniseks

# antyaliasing

w grafice komputerowej - redukcja zniekształceń wizualnych poprzez wygładzanie krawędzi obiektów

w informatyce: zespół technik służący ograniczeniu lub likwidacji aliasingu (zjawiska zniekształcenia obrazu w wyniku zbyt małej częstotliwości jego wyświetlania na ekranie)

# cop

[czytaj: kap] policjant w USA

[czytaj: kop] policjant w USA

# konfederata tevex

w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów; konfederat

# konfederat

1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów; konfederata

1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. w dawnej Polsce: uczestnik związku utworzonego w celu osiągnięcia ustalonego celu lub biorący udział w działaniach zbrojnych takiego związku; konfederata

# acmiola -04-21 maf

[czytaj: akmiola] handlowa nazwa dźwiękowego stołu montażowego do produkcji filmu

[czytaj: akmiola] fabryczna nazwa dźwiękowego stołu montażowego do produkcji filmu

# botoks -04-20 tevex

potocznie:
1. silnie trująca substancja, używana jako środek przeciwzmarszczkowy; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulinotoksyna, botulina;
2. zabieg kosmetyczny z użyciem jadu kiełbasianego

botox;
1. preparat do wygładzania zmarszczek;
2. kuracja takim preparatem

# botox

handlowa nazwa toksyny botulinowej (jadu kiełbasianego)

botoks;
1. preparat do wygładzania zmarszczek;
2. kuracja takim preparatem

# multicar

[czytaj: multikar] nieduży samochód ciężarowy marki Multicar; multikar

# multikar

nieduży samochód ciężarowy marki Multicar; multicar

nieduży samochód ciężarowy; furgonetka

# sztama

wykrzyknik sygnalizujący zawarcie przyjacielskiego układu

# nierezydent maf

osoba niemająca miejsca zamieszkania w danym kraju

osoba mieszkająca poza granicami swojej ojczyzny

# przyr. -04-19

skrót od: przyrodniczy

skrót od: przygodniczy

# gurmar

roślina tropikalna stosowana w medycynie ajurwedyjskiej

roślina

# botnet -04-18

sieć zainfekowanych urządzeń podłączonych do internetu, kontrolowanych zdalnie i używanych do przeprowadzania ataków

# suitowy

przymiotnik od: suita (utwór muzyczny)

przymiotnik od: suit (utwór muzyczny)

# włóka -04-16 tevex

1. dawna jednostka powierzchni gruntu, równa około 30 morgom; włoka;
2. ciągnikowe narzędzie rolnicze do kruszenia i wyrównywania górnej warstwy gleby; włók

1. dawna miara wielkości powierzchni gruntu; łan
2. narzędzie rolnicze

# włok

sieć do połowu ryb dennych; włók

sieć w kształcie stożkowatego wora służąca do połowu ryb dennych; trał, włók

# włók

1. sieć do połowu ryb dennych; włok;
2. ciągnikowe narzędzie rolnicze do kruszenia i wyrównywania górnej warstwy gleby; włóka

rodzaj sieci rybackiej

# halon -04-14

związek halogenu, metanu i etanu, o cząsteczkach, w których wszystkie atomy wodoru są zastąpione atomami fluoru, bromu i chloru

fluorowcopochodny środek gaśniczy

# apis

1. kosmetyk marki APIS;
2. apis mellifica - lek homeopatyczny

lek homeopatyczny

# karbromal

biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny; adalin

ureid kwasu bromodwuetylooctowego, środek uspokajający i łagodnie nasenny; adalina

# adalin

biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny; karbromal

następne >