SJP
*
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# Narbutt -11-13 maf

nazwisko

# akrylożel tevex

produkt do stylizacji paznokci mający trwałość akrylu i elastyczność żelu

# androstan

steroid stanowiący szkielet węglowy w cząsteczkach androgenu

# azorubina

związek chemiczny, czerwony barwnik spożywczy (symbol E122)

# backstage

[czytaj: bakstejdż] kulisy, zaplecze, zwykle pokazu mody

# bajkalina

silny antyoksydant pozyskiwany z korzenia tarczycy bajkalskiej

# bakuchiol

związek chemiczny pochodzenia roślinnego używany m.in. jako składnik kosmetyków

# bloomersy

[czytaj: blumersy] krótkie, luźne, niemowlęce szorty zakładane bezpośrednio na pieluszkę

# butorolki

buty z kółkami wbudowanymi w podeszwę

# chakalaka

[czytaj: czakalaka] pikantna południowoafrykańska potrawa warzywna
pikantna południowoafrykańska potrawa warzywna

# chowaniec

1. w fantastyce: istota pomagająca czarownicy lub czarownikowi w magii;
2. regionalnie: zabawa w chowanego
postać z mitologii ludowej, duch domowy, skrzat

# chowaniec

1. słowiański duch opiekuńczy ogniska domowego;
2. dawniej: osoba wzięta przez kogoś na utrzymanie, pozostająca pod czyjąś opieką; wychowanek
dawniej, rzadko: osoba wzięta przez kogoś na utrzymanie, pozostająca pod czyjąś opieką; wychowanek

# chronotyp

biologicznie uwarunkowany rytm dobowy, określający naturalne pory snu, czuwania oraz najwyższej aktywności fizycznej i umysłowej
preferowany okres aktywności w ciągu dnia

# chruścina

1. chruścina jagodna - gatunek roślin z rodziny wrzosowatych; poziomkowiec, drzewo truskawkowe;
2. dawniej: chrustniak, chruśniak
dawniej: chrustniak, chruśniak

# cystatyna

cystatyna C - białko produkowane w stałych ilościach przez komórki organizmu i wydalane przez nerki

# daidzeina

związek chemiczny, fitoestrogen występujący w soi

# diltiazem

organiczny związek chemiczny, lek rozszerzający naczynia, stosowany m.in. w nadciśnieniu tętniczym
organiczny związek chemiczny, lek z grupy antagonistów wapnia

# donepezil

związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Alzheimera i otępieniach; donepezyl

# donepezyl

związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Alzheimera i otępieniach; donepezil

# doświetle

boczne okno w ścianie wewnętrznej budynku lub drzwiach, przez które światło wpada do wnętrza pomieszczenia; naświetle boczne

# drewnojad

1. organizm odżywiający się drewnem; ksylofag;
2. chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, hodowany jako owad karmowy
1. chrząszcz żywiący się drewnem;
2. chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, hodowany jako owad karmowy

# dysmetria

zaburzenie neurologiczne objawiające się niezdolnością do kontrolowania zakresu, siły i odległości ruchu

# dysmutaza

enzym katalizujący reakcję dysmutacji

# entakapon

związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Parkinsona

# erinacyna

związek z grupy diterpenoidów występujący w soplówce jeżowatej

# eurofobka

kobieta przejawiająca silną niechęć do Unii Europejskiej

# eutyreoza

stan prawidłowego funkcjonowania tarczycy, w którym gruczoł produkuje optymalną ilość hormonów, a ich stężenie we krwi mieści się w granicach normy

# farszynki

tradycyjne mazurskie kotleciki ziemniaczane z mięsno-jajecznym farszem

# fenelzyna

związek chemiczny stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych

# fenytoina

związek chemiczny używany jako lek przeciwpadaczkowy

# freelance

[czytaj: frilans] praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancing, freelancerstwo, freelancerka

# glicynian

sól lub kompleks kwasu aminooctowego

# gniezdnik

1. metalowy uchwyt lub rama montażowa stosowana w telekomunikacji i teletechnice do mocowania łączówek kablowych;
2. w łowiectwie: wybrany z gniazda młody sokół; gnieźnik
1. w łowiectwie: wybrany z gniazda młody sokół; gnieźnik;
2. listwa z gniazdami na przełącznicy głównej umożliwiająca przełączanie strony stacyjnej i strony liniowej łącza telefonicznego międzycentralowego na stanowisko pomiarowe

# gochujang

[czytaj: goczudżan] gęsta, ostra koreańska pasta z czerwonej papryki chili, ryżu i fermentowanej soi

# gratownik

narzędzie ślusarskie do usuwania zadziorów oraz ostrych krawędzi na obrobionym przedmiocie

# hackamore

[czytaj: hakamor] rodzaj końskiego ogłowia bezwędzidłowego

# hericenon

związek występujący w soplówce jeżowatej, badany pod kątem działania na układ nerwowy

# holobiont

układ organizmów żyjących w symbiozie

# homodimer

dimer składający się z dwóch identycznych cząsteczek

# humbucker

[czytaj: hambaker] urządzenie przetwarzające drgania strun gitary na sygnał elektryczny

# hupercyna

hupercyna A - naturalny alkaloid, substancja nootropowa wspomagająca pamięć

# inokulant

produkt mikrobiologiczny wspierający fermentację paszy

# inozynian

sól kwasu inozynowego

# izomaślan

sól lub ester kwasu izomasłowego

# jakaranda

egzotyczne drzewo z Ameryki Południowej o ozdobnych niebiesko-fioletowych kwiatach

# jęczybuła

żartobliwie: kobieta uciążliwa, głośno narzekająca, zamęczająca innych swoimi sprawami; męczybuła, męczybułka, jęczydusza, męczydusza

# jęczybuła

żartobliwie: mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybuła, męczybułka, jęczydusza, męczydusza

# jungistka

zwolenniczka nurtu w psychologii i psychoterapii zapoczątkowanego przez szwajcarskiego psychiatrę Carla Gustava Junga na początku XX wieku

# jungista

zwolennik nurtu w psychologii i psychoterapii zapoczątkowanego przez szwajcarskiego psychiatrę Carla Gustava Junga na początku XX wieku

# jungizm

nurt w psychologii i psychoterapii zapoczątkowany przez szwajcarskiego psychiatrę Carla Gustava Junga na początku XX wieku

# kadheryna

białko adhezyjne uczestniczące w oddziaływaniach między komórkami

# karbidopa

związek chemiczny używany jako lek w chorobie Parkinsona

# katepsyna

enzym proteolityczny odpowiadający za rozpad białek wewnątrz i na zewnątrz komórek

# kinofilka

miłośniczka kina

# kinofilia

fascynacja sztuką filmową
→ kinofil

# klonidyna

związek chemiczny wykorzystywany m.in. przy leczeniu nadciśnienia tętniczego

# kowniatek

rodzaj roślin z rodziny selerowatych

# kruszyzna

we wspinaczce: skała o słabej jakości, skłonna do kruszenia się pod naciskiem

# kryptonit

1. fikcyjny minerał z komiksów z udziałem Supermana;
2. potocznie: słaby punkt kogoś; pięta Achillesa
w świecie przygód Supermana: substancja z planety Krypton, która osłabi i szkodzi Supermanowi

# ksylazyna

lek weterynaryjny o działaniu uspokajającym, przeciwbólowym i zwiotczającym mięśnie, mieszany z fentanylem przez dilerów narkotyków

# lakozamid

związek chemiczny używany jako lek przeciwpadaczkowy

# laktuloza

organiczny związek chemiczny z grupy syntetycznych disacharydów, złożony z galaktozy połączonej z fruktozą

# lorazepam

organiczny związek chemiczny, lek przeciwlękowy i uspokajający z grupy benzodiazepin

# lurazydon

związek chemiczny używany jako lek przeciwpsychotyczny

# malwidyna

czerwono-brązowy barwnik spożywczy (symbol E163c)

# melanosom

część komórki melanocytów zawierająca i produkująca melaninę

# memantyna

organiczny związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Alzheimera i otępieniach

# mezangium

element budowy ciałka nerkowego, będący rodzajem tkanki łącznej zlokalizowanej pomiędzy naczyniami

# midazolam

związek chemiczny używany jako lek przeciwlękowy i uspokajający

# neoplazja

nowotworowy rozrost komórek
niekontrolowane namnażanie się komórek organizmu przekształconych w komórki nowotworowe, symptom stanu przedrakowego

# neuroliza

1. niszczenie włókien nerwowych w celu zniesienia bólu;
2. chirurgiczne uwolnienie nerwu ze zrostów

# rynolalia

zaburzenie mowy wynikające z nieprawidłowego rezonansu nosowego podczas artykulacji; nosowanie

# nosowanie

zaburzenie mowy wynikające z nieprawidłowego rezonansu nosowego podczas artykulacji; rynolalia

# odgryzacz

instrument chirurgiczny z ostrymi krawędziami, używany do usuwania małych kawałków kości

# pemfigoid

autoimmunizacyjna choroba pęcherzowa skóry

# pizzaiolo

[czytaj: piccajolo] osoba robiąca zawodowo pizzę; pizzer, pizzerman

# pizzerman

[czytaj: piccermen] osoba robiąca zawodowo pizzę; pizzer, pizzaiolo

# polaryton

kwazicząstka powstała z silnego sprzężenia fotonu z ekscytonem

# potupajka

młodzieżowo: dyskoteka, zabawa taneczna
młodzieżowo: dyskoteka

# poważność

cecha tego, co poważne

# pozdrówki

potocznie: pozdrowienia

# półparada

w jeździectwie: czynności ułatwiające utrzymanie równowagi przez konia

# półpołysk

stopień połysku farby

# promazyna

związek chemiczny używany jako lek przeciwpsychotyczny

# przegrzew

ogrzewanie pary powyżej temperatury jej nasycenia przy danym ciśnieniu

# pyłkowica

uczulenie na pyłki roślin

# pyretroid

środek ochrony roślin zwalczający owady

# radiancja

podstawowa wielkość w radiometrii, określająca strumień promieniowania emitowany, odbity, przechodzący lub odbierany przez daną powierzchnię w określonym kierunku

# randeczka

zdrobnienie od: randka

# reklamoza

wypełnianie miejsc publicznych, stron internetowych, aplikacji itp. wszelkiego rodzaju reklamami
pogardliwie: wypełnianie miejsc publicznych wszelkiego rodzaju reklamami, np. bilbordami, szyldami reklamowymi itp.; szyldoza

# relaksyna

hormon odpowiadający m.in. za zahamowanie skurczów macicy podczas porodu

# retelling

[czytaj: reteling] ponowne opowiedzenie znanych historii, mitów, baśni ze zmianą perspektywy, realiów itp.

# ropinirol

związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Parkinsona

# selektyna

białko o właściwościach adhezyjnych, uwalniane do krwiobiegu wskutek stanu zapalnego

# skitur

połączenie narciarstwa zjazdowego z zimową turystyką górską; skitour, skitouring, skituring

# skitour

[czytaj: skitur] połączenie narciarstwa zjazdowego z zimową turystyką górską; skitur, skitouring, skituring
[czytaj: skitur] połączenie turystyki, nart biegowych i nart zjazdowych

# skitouring

[czytaj: skituring] połączenie narciarstwa zjazdowego z zimową turystyką górską; skituring, skitour, skitur
[czytaj: skituring] jazda na nartach zjazdowo-biegowych; skituring

# skituring

połączenie narciarstwa zjazdowego z zimową turystyką górską; skitouring, skitour, skitur
jazda na nartach zjazdowo-biegowych; skitouring

# snowcross

[czytaj: snołkros] wyścig snowboardowy na torze z przeszkodami, konkurencja olimpijska

# spermicyd

substancja niszcząca plemniki, stosowana w środkach antykoncepcyjnych; środek plemnikobójczy

następne >