SJP
*
SŁOWNIK SJP

X

Ostatnie znaczenia

# abirateron -11-11 tevex

związek chemiczny używany w leczeniu raka gruczołu krokowego

# amisulpryd

związek chemiczny używany jako lek przeciwpsychotyczny

# amlodypina

lek z grupy blokerów kanału wapniowego

# artemizyna

związek z bylicy rocznej wykorzystywany w lekach przeciwmalarycznych

# benserazyd

związek chemiczny, lek stosowany w chorobie Parkinsona

# candelilla

[czytaj: kandelila] wosk candelilla - wosk używany m.in. w przemyśle spożywczym (symbol E902)

# catfishing

[czytaj: katfiszing] oszustwo internetowe polegające na tworzeniu fałszywej tożsamości w sieci

# cefuroksym

organiczny związek chemiczny, półsyntetyczny antybiotyk z grupy cefalosporyn drugiej generacji

# cholestaza

stan polegający na spowolnieniu lub całkowitym zablokowaniu przepływu żółci z wątroby do jelit

# chorowitek

potocznie: często chorująca osoba albo często chorujące zwierzę

# chorowitka

potocznie: często chorująca kobieta albo samica jakiegoś zwierzęcia

# chromianka

mieszanina kwasu chromowego ze stężonym kwasem siarkowym

# citalopram

[czytaj: c-italopram] związek chemiczny używany jako lek przeciwdepresyjny

# currywurst

[czytaj: karywurst] kiełbasa wieprzowa z przyprawą curry i sosem pomidorowym

# cyjanidyna

pomarańczowo-czerwony barwnik spożywczy (symbol E163a)

# cynaryzyna

związek chemiczny, lek stosowany głównie w leczeniu zaburzeń krążenia i problemów z błędnikiem

# cytykolina

związek uczestniczący w syntezie fosfolipidów, stosowany w preparatach nootropowych

# dabigatran

bezpośredni inhibitor trombiny, lek przeciwkrzepliwy

# darjeeling

[czytaj: dardżiling] rodzaj czarnej herbaty pochodzącej z Indii

# decentryzm

koncepcja artystyczna postulująca umieszczenie centralnej części obrazowanego w utworze przedmiotu poza ramami tego utworu, skąd dominować ma nad pozostawionym w dziele otoczeniem

# dekahydrat

hydrat zawierający dziesięć cząsteczek wody na jednostkę wzoru związku

# digliceryd

organiczny związek chemiczny z grupy lipidów, składający się z jednej cząsteczki glicerolu połączonej wiązaniami estrowymi z dwoma resztami kwasów tłuszczowych

# docetaksel

związek chemiczny, lek przeciwnowotworowy

# duplikator

urządzenie służące do kopiowania czegoś

# dwuwodzian

hydrat zawierający dwie cząsteczki wody na jednostkę wzoru związku

# esketamina

związek chemiczny używany jako lek przeciwdepresyjny

# euroizacja

zastępowanie waluty krajowej euro lub zwiększanie roli euro w gospodarce

# fajnopolka

lekceważąco: Polka próbujący wyróżnić się na tle innych Polek postrzeganych przez nią jako zaściankowe, konserwatywne, prowincjonalne

# ferrofluid

ciecz zawierająca zawieszone nanocząstki materiału magnetycznego

# fertygacja

forma płynnego nawożenia roślin

# fibrobeton

rodzaj betonu ze zbrojeniem rozproszonym

# fingolimod

związek chemiczny, lek stosowany w terapii stwardnienia rozsianego

# fitnesiara

potocznie: kobieta uprawiająca fitness, dbająca o zdrowy tryb życia

# fitnesiarz

potocznie: osoba uprawiająca fitness, dbająca o zdrowy tryb życia

# flukonazol

organiczny związek chemiczny, syntetyczny lek przeciwgrzybiczy

# gałęziówka

1. piła do cięcia gałęzi;
2. gałęzie pozyskiwane z lasu po wycince drzew
w leśnictwie: drewno opałowe w postaci gałęzi odciętych od pnia

# genisteina

związek chemiczny z grupy flawonoidów, łagodzący objawy menopauzy

# gradiometr

urządzenie dokonujące pomiaru gradientu pola magnetycznego w małym obszarze

# guanfacyna

związek chemiczny, lek stosowany przy zaburzeniu ADHD

# homozłącze

złącze półprzewodnikowe typu p i typu n, utworzone wewnątrz struktury jednego, jednorodnego monokryształu półprzewodnika

# hydrokodon

keton z grupy opioidów, stosowany jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy

# ileostomia

chirurgiczne wyprowadzenie końcowego odcinka jelita cienkiego (jelita krętego) na powierzchnię przedniej ściany brzucha
stomia wytworzona na jelicie cienkim

# imipramina

organiczny związek chemiczny, lek przeciwdepresyjny

# insuflator

urządzenie medyczne wytwarzające i utrzymujące odmę otrzewnej

# italofilia

sympatia dla wszystkiego, co włoskie

# iwabradyna

lek stosowany w leczeniu przewlekłej dławicy piersiowej

# izobutanol

związek chemiczny używany m.in. jako rozpuszczalnik; alkohol izobutylowy

# kalistenik

osoba stosująca trening siłowy z wykorzystaniem wyłącznie swojej masy ciała

# biowęgiel

materiał podobny do węgla drzewnego, powstający z odpadów w procesie pyrolizy, używany m.in. jako paliwo i środek użyźniający glebę; karbonizat
substancja o właściwościach zbliżonych do węgla drzewnego, pozyskiwana z biomasy

# karbonizat

materiał podobny do węgla drzewnego, powstający z odpadów w procesie pyrolizy, używany m.in. jako paliwo i środek użyźniający glebę; biowęgiel

# kontrgalop

ćwiczenie jeździeckie, w którym koń skręca w jedną stronę (np. w lewo), ale jego nogi układają się w galopie tak, jakby skręcał w stronę przeciwną (np. w prawo)

# koreceptor

białko wspomagające działanie receptorów rozpoznających antygen

# krwioobieg

rzadko: krwiobieg;
1. układ krwionośny;
2. przepływ krwi;
3. przenośnie: układ, w którym coś funkcjonuje
rzadko: krwiobieg;
1. układ krwionośny;
2. przenośnie: układ, w którym coś funkcjonuje

# krwioupust

zabieg polegający na kontrolowanym pobraniu krwi z organizmu; flebotomia
upust krwi (zabieg leczniczy)

# landratura

urząd landrata

# lucyferaza

enzym katalizujący utlenianie lucyferyny

# marketówka

produkt z marketu, zwłaszcza niskiej jakości

# masterplan

1. dokument określający strategię rozwoju jakiegoś obszaru, miasta itp.;
2. plan nadrzędny, strategia działania spinająca wszystkie mniejsze etapy danego projektu w jedną całość
strategiczny plan rozwoju

# mentalistka

kobieta zdolna do manipulowania ludzkimi myślami i zachowaniami, posługująca się sugestią, hipnozą oraz mnemoniką

# mentalista

osoba zdolna do manipulowania ludzkimi myślami i zachowaniami, posługująca się sugestią, hipnozą oraz mnemoniką
osoba potrafiąca wywoływać zjawiska pozornie nadprzyrodzone (telepatię lub jasnowidztwo)

# mentalizm

kategoria sztuki iluzji, z wykorzystaniem sugestii, hipnozy oraz mnemoniki

# mieloblast

niedojrzała komórka występująca w szpiku kostnym, prekursor granulocytów

# mikrodawka

bardzo mała ilość jakiejś substancji
niewielka dawka

# mikrodomek

zdrobnienie od: mikrodom

# mikrojądro

1. minimalistyczny projekt jądra systemu operacyjnego;
2. małe, dodatkowe struktury chromatynowe powstające w cytoplazmie komórki tuż obok głównego jądra komórkowego

# mikrokator

precyzyjny czujnik sprężynowy do pomiarów długości i kontroli wymiarów w metrologi

# miliradian

jednostka miary kąta płaskiego równa 1/1000 radiana

# minizapasy

uproszczona forma treningu zapaśniczego, przeznaczona głównie dla dzieci i młodzieży

# mistrzunio

ekspresywnie: mistrz

# modułowość

cecha systemu lub obiektu polegająca na jego podziale na niezależne, wymienne jednostki (moduły)
→ modułowy

# mokradłosz

rodzah mchów z rzędu rokietowców
mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty

# monoterpen

związek chemiczny z grupy terpenów, mający silne własności zapachowe

# monozłącze

złącze używane przy podłączaniu gazomierza

# murmuracja

zjawisko synchronicznego ruchu zwierząt, najczęściej ptaków
zjawisko, w którym stado ptaków porusza się synchronicznie w powietrzu, tworząc falujące, zmienne kształty

# mutazylizm

racjonalistyczny nurt w średniowiecznej filozofii arabskiej

# nadkłykieć

guzek kostny występujący parzyście na kłykciach kości ramiennej i udowej

# natamycyna

związek chemiczny używany m.in. jako lek przeciwgrzybiczy i konserwant żywności (E235)

# neglerioza

pierwotne amebowe zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych

# nikotynamid

rozpuszczalna w wodzie forma witaminy B3; niacynamid
amid kwasu nikotynowego, związek występujący w wielu naturalnych produktach żywnościowych; witamina B3

# niacynamid

rozpuszczalna w wodzie forma witaminy B3; nikotynamid

# niełatwość

cecha tego, co jest niełatwe
→ niełatwy

# nielotność

cecha tego, co jest nielotne
→ nielotny

# niegodność

cecha tego, co jest niegodne

# niepalność

niezdolność do palenia się

# nietoperzyk

zdrobnienie od: nietoperz; nietoperek
mały, młody nietoperz

# nietoperek

zdrobnienie od: nietoperz; nietoperzyk

# nominantka

kobieta nominowana do czegoś
→ nominant

# nonahydrat

hydrat zawierający dziewięć cząsteczek wody na jednostkę wzoru związku

# normobaria

1. warunki normalnego ciśnienia atmosferycznego;
2. nazwa zabiegów w komorze o zmienionym składzie atmosfery i podwyższonym ciśnieniu
tlenoterapia prowadzona w komorach pod ciśnieniem atmosferycznym

# planetezymal

małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety; planetozymal
hipotetyczna pierwotna masa materii wyrwanej ze Słońca, której połączenie się z innymi skupieniami takiej materii miało według teorii Foresta Raya Moultona i Thomasa Chamberlina doprowadzić do powstania Układu Słonecznego

# planetozymal

małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety; planetezymal
małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety

# oktahydrat

hydrat zawierający osiem cząsteczek wody na jednostkę wzoru związku

# olanzapina

związek chemiczny używany jako lek przeciwpsychotyczny

# onboarding

[czytaj: onbording] proces wprowadzania nowych pracowników do firmy
proces wprowadzania nowych pracowników do firmy

# onkocytoma

łagodny nowotwór zbudowany z onkocytów, często występujący w nerce

# ortotropia

zróżnicowanie właściwości materiału w trzech wzajemnie prostopadłych kierunkach

# parwowirus

odporny wirus DNA atakujący szybko dzielące się komórki, wywołujący ostre choroby swoiste gatunkowo

# perfumetka

mały flakonik perfum

# pierzchnia

narzędzie do wyrąbywania przerębli w lodzie

# podkasting

tworzenie i publikowanie podcastów; podcasting

następne >