SJP
SŁOWNIK SJP

Ostatnie znaczenia

# frawaszi -02-25 tevex

w mazdaizmie: dusza zmarłego czuwająca nad swoimi potomnymi

# frawaszi

w mazdaizmie: anioł stróż człowieka, pomagający mu w realizacji jego wzniosłych celów

w mazdaizmie: anioł stróż

# swawola -02-22

1. beztroska zabawa, figle, psoty; wygłupy, dokazywanie;
2. ignorowanie władz lub przepisów prawa, brak karności; samowola, samowolka;
3. przestarzale: wesoły, psotny charakter, chęć do żartów;
4. dawniej: rozpusta

1. beztroska zabawa, figle, psoty; wygłupy, dokazywanie;
2. wesoły, psotny charakter;
3. przestarzałe: brak karności, nieposłuszeństwo, ignorowanie prawa; samowola;
4. dawniej; rozpusta

# Kościuszko -02-21 meg

nazwisko, np. Tadeusz Bonawentura Kościuszko (1746-1817), generał polski

Tadeusz Bonawentura Kościuszko (1746-1817), generał polski

# kądziałka -02-15

1. pęk lnu, konopi lub wełny przygotowanej do przędzenia na specjalnej części kołowrotka; kądziołka, kądziel;
2. przędzenie kądzieli; kądziołka

# gwizdałka

gwizdek

# działka

1. kawałek ziemi na terenie miasta lub poza nim, służący mieszkańcowi miasta do odpoczynku, uprawy warzyw, owoców itp.;
2. obszar gruntu przeznaczony pod uprawy rolne lub zabudowę;
3. przedział między dwoma kreskami podziałki na przyrządzie pomiarowym;
4. potocznie: zakres czyichś obowiązków;
5. potocznie: część przypadająca na kogoś po podziale;
6. potocznie: porcja narkotyku

# spineczka

zdrobnienie od: spinka

# reklamóweczka

zdrobnienie od: reklamówka

# kamizeleczka

zdrobnienie od: kamizelka

# rozmówka

rozmowa na błahy temat

# rozkładówka

dwie sąsiadujące ze sobą strony książki, gazety lub czasopisma, zawierające zwykle większą ilustrację, mapę, tabelę itp.

# rondówka

dawniej: stalówka o szerokim, ściętym końcu

# kobietka

zdrobnienie od: kobieta

# teczuszka

zdrobnienie od: teczka

# rzeżuszka

zdrobnienie od: rzeżucha

# pończoszka

zdrobnienie od: pończocha

# kłamczuszka

zdrobnienie od: kłamczucha

# bryczuszka

zdrobnienie od: bryczka

# werandka

zdrobnienie od: weranda

# sekundka

zdrobnienie od: sekunda

# agendka

zdrobnienie od: agenda

# rotundka

zdrobnienie od: rotunda

# ropuszka

zdrobnienie od: ropucha

# damuleńka

zdrobnienie od: damula

# chwileńka

zdrobnienie od: chwila

# gębuleńka

zdrobnienie od: gębula

# rozsyłka

przestarzałe: rozsyłanie, wysyłanie czegoś lub kogoś

# strachałka

1. przedmiot mający straszyć;
2. utwór o strachach

# strzałka

1. znak wskazujący kierunek, mający postać schematycznie narysowanej strzały;
2. igła wskazująca na tarczy z podziałką odpowiednią wartość w urządzeniach pomiarowych;
3. zabawka składająca się z ostrza i plastikowych skrzydełek lub podobna, którą można rzucać do tarczy;
4. pasek białej sierści na czole konia;
5. jedna z dwóch kości goleni, łącząca się z piszczelą; kość strzałkowa;
6. bezkręgowiec morski

# szkatułka

skrzynka do przechowywania kosztowności, pieniędzy itp.

skrzynka do przechowywania kosztowności, pieniędzy,

# ściółka

1. warstwa liści, szczątków zwierzęcych i roślinnych, igliwia itp. pokrywająca ziemię w lesie;
2. miękki materiał, słoma, siano lub trociny przeznaczone na legowiska zwierząt hodowlanych

# zasmółka

miejsce zacięcia a drzewie przesycone żywicą

# zamułka

piasek zmieszany z wodą służący do wypełniania pustych wyrobisk górniczych

# wysyłka

1. wysłanie czegoś;
2. to, co się wysyła

# trzęsałka

dawniej: febra, malaria

# śniegułka

1. zdrobnienie od: śnieguła;
2. roślina o białych kwiatach i wąskich liściach, kwitnąca wczesną wiosną; przebiśnieg, śnieżyczka;
3. kulka śnieżna, śnieżka

# uszczelka

element z elastycznego materiału do wypełniania szczelin pomiędzy częściami jakiegoś urządzenia

# szpilka

1. drucik ostro zakończony, z główką na drugim końcu, służący do spinania lub przypinania czegoś;
2. ozdoba w kształcie drucika z główką, zwykle z metalu szlachetnego, zdobiona drogimi kamieniami;
3. przedmiot do upinania włosów, zwykle z drutu zgiętego na pół lub z plastiku;
4. cienki, ostro zakończony liść drzewa iglastego;
5. pręt zagięty z jednej strony, ostro zakończony z drugiej, służący do przymocowywania namiotu do ziemi;
6. cienki, wysoki obcas damskiego buta lub but na takim obcasie

# samowolka

1. potocznie: postępowanie wyłącznie według własnej woli, bez liczenia się z zakazami i obowiązującym prawem; samowola;
2. efekt postępowania niezgodnego z zasadami

# rozwozicielka

kobieta, która rozwozi coś

# prarodzicielka

1. kobieta, której potomstwem jest ludzkość, jakiś naród lub ród; pramatka;
2. ktoś, kto dał początek czemuś

1. kobieta, której potomstwem jest ludzkość, jakiś naród lub ród; prarodzicielka;
2. ktoś, kto dał początek czemuś

# pramatka

1. kobieta, której potomstwem jest ludzkość, jakiś naród lub ród; prarodzicielka;
2. ktoś, kto dał początek czemuś

# półszpilka

cienki, niezbyt wysoki obcas damskiego buta lub but na takim obcasie

# podcentralka

urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych

# obywatelka

1. członkini społeczeństwa w danym państwie, mająca określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;
2. stała mieszkanka jakiegoś regionu lub miasta;
3. urzędowa forma zwracania się do kobiety

# objawicielka

przestarzałe: kobieta, która ogłasza coś, o czymś donosi

# normalka

potocznie: zjawisko, sytuacja, zachowanie itp. nietypowe lub niewłaściwe, ale traktowane jako normalne z powodu częstego występowania

# modelka

1. kobieta prezentująca ubiory na pokazach mody;
2. kobieta pozująca do obrazu, rzeźby lub zdjęcia

# kupelka -02-14

tygielek służący do przygotowywania metali szlachetnych do analizy kupelacyjnej

# dezabilka

dawniej: swobodny, domowy ubiór ranny lub nocny: negliż, dezabil

# deskorolka

deska z czterema rolkami, na której można jeździć i wykonywać ewolucje

# syngielka

kobieta żyjąca w pojedynkę; singielka, singelka

# mądralka

zdrobnienie od: mądrala

# chwilka

zdrobnienie od: chwila

# konsolka

zdrobnienie od: konsola

# fasolka

zdrobnienie od: fasola

# spanielka

samica psa myśliwskiego lub pokojowego o falistej sierści i zwisających uszach

# singelka

kobieta żyjąca w pojedynkę; singielka

# zawijka

1. wyrostek na liściu paproci, zakrywający zarodnie;
2. chusta okrywająca głowę i szyję, noszona przez kobiety w dawnej Polsce zamiast czepca; podwika

# zarzucajka

zupa jarzynowa z kiszoną kapustą; zarzutka

# wklejka

oddzielna kartka doklejana do stronicy książki, zawierająca dodatkowe ilustracje, mapy, tabele itp.

# tymotejka

trawa o prostych źdźbłach, długich, szorstkich liściach i gęstym, kłosokształtnym kwiatostanie; tymotka

# tulejka

mała tuleja

# skrajka

1. materiał służący do pakowania różnego rodzaju delikatnych przedmiotów;
2. pierwsza i ostatnia kromka chleba odcięta z bochenka; przylepka, piętka

# paraolimpijka

zawodniczka, biorąca udział w paraolimpiadzie

# naklejka

przedmiot przeznaczony do naklejania na coś, zwykle z jednej strony pokryty warstwą kleju, z drugiej mający jakiś nadruk

kawałek papieru z jednej strony pokryty warstwa kleju, z drugiej mający jakiś nadruk lub miejsce do pisania, przeznaczony do naklejania na coś

# manichejka

wyznawczyni manicheizmu, ruchu religijnego opartego na objawieniach Maniego (Manicheusza)

# lobambijka

mieszkanka Lobamby

# linijka

długi, płaski kawałek plastiku, metalu lub drewna z podziałką, służący do rysowania i mierzenia linii prostych

# kowbojka

skórzany but na obcasie ze spiczastym czubkiem i z wysoką, zaokrągloną u góry cholewką

# kolejka

1. kolej łącząca miejscowości podmiejskie;
2. pociąg lub wagony kolei podmiejskiej;
3. rząd ludzi czekających na coś;
4. kolejne miejsce w jakiejś grupie;
5. potocznie: porcja alkoholu wypijanego w towarzystwie

# alpejka

zawodniczka uprawiająca narciarstwo alpejskie, specjalizująca się w biegu zjazdowym lub slalomie

# zwiastunka

kobieta, która przynosi wieść o czymś, oznajmia, obwieszcza

# wyrzynka

przerzynanie dłużyc na kłody

# wspominka

1. dawniej: wspomnienie, napomknięcie;
2. dawniej: wspominanie czegoś minionego

# wieczorynka

wieczorny program telewizyjny dla najmłodszych dzieci

# widłogonka

drobny owad bezskrzydły, żyjący pod kamieniami i w wilgotnej ziemi

drobny owad bezskrzydły, żyjący pod kamieniami i w ilgotnej ziemi

# wędzonka

wędzone mięso wieprzowe, przerośnięte tłuszczem

# waszyngtonka

mieszkanka miasta Waszyngton

# walentynka

kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego

# trzęsionka

potocznie: trzęsienie się z zimna, ze strachu, ze zdenerwowania lub podczas jazdy po złej, wyboistej drodze

# śródchłonka

płyn wypełniający błędnik błoniasty ucha wewnętrznego; endolimfa

# ściernianka

rośliny wsiane w zboże, dające poplon po jego ścięciu

# szczekunka

żaba wydająca głos podobny do szczekania psa

# suszonka

rzadko: suszone ziemniaki

# suczynka

pieszczotliwie lub z politowaniem o suce

# samogonka

potocznie: wódka lub spirytus wytwarzane prymitywnym, domowym sposobem; samogon

# rodzynka

suszone winogrono; rodzynek

# rockmenka

wykonawczyni lub twórczyni muzyki rockowej

# refmaszynka

urządzenie do obracania bomu przy nawijaniu nań żagla podczas refowania

# rapmanka

wykonawczyni rapu (muzyki młodzieżowej), raperka

# przerzynka

w leśnictwie: poprzeczne przepiłowywanie okrągłego pnia drewna

# przemianka

zdrobnienie od: przemiana

# przegonka

dawniej: przymusowe przesiedlanie kogoś z miejsca na miejsce

dawniej: przymusowe przesiedlanie kogos z miejsca na miejsce

# podkamionka

niewielki chroniony ptak z rodziny drozdów; białorzytka, opocznik

# plecionka

1. przedmiot zrobiony z dwóch lub większej liczby pasm czegoś, przeplatających się wzajemnie;
2. ornament złożony z przeplatających się linii

# opiekunka

kobieta, która się kimś lub czymś opiekuje; kuratorka

# operomanka

miłośniczka sztuki operowej

# obsłonka

mała osłona

następne >