SJP
SŁOWNIK SJP

Ostatnie znaczenia

# klejonka -02-14 meg

1. sztywne,mocno krochmalone płótno krawieckie wszywane w środek kołnierza, mankietów, klap itp.;
2. cienka deska sklejona z kilku warstw drewna;
3. narta klejona z kilku warstw różnego rodzaju drewna

# jednokonka

dawniej: pojazd zaprzężony w jednego konia

# dwukonka

dawniej: dorożka dwukonna

# żelatynka

zdrobnienie od: żelatyna

# zasłonka

zdrobnienie od: zasłona

# świątynka

zdrobnienie od: świątynia

# sypialenka

zdrobnienie od: sypialnia

# strunka

zdrobnienie od: struna

# skrzynka

zdrobnienie od: skrzynia

# ptaszynka

zdrobnienie od: ptaszyna

# przesłonka

zdrobnienie od: przesłona

# osłonka

zdrobnienie od: osłona

# kurtynka

zdrobnienie od: kurtyna

# kruszynka

zdrobnienie od: kruszyna

# koniczynka

zdrobnienie od: koniczyna

# druhenka

zdrobnienie od: druhna

# czeresienka

zdrobnienie od: czereśnia

# czuprynka

zdrobnienie od: czupryna

# czołgista

żołnierz z formacji pancernej czołgów

# czaszołka

jadalny ślimak przodoskrzelny; czareczka

ślimak przodoskrzelny; czareczka

# calendula

roślina z rodziny astrowatych; nagietek

# bunkrowiec

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkierka

# bunkierka

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkrowiec

# brzegarka

frezarka stolarska służąca do wygładzania brzegów ściśniętych w pakiety arkuszy forniru przed ich spojeniem

# bridżista

osoba grająca w brydża; bridżysta, brydżysta

# biografka

autorka biografii; osoba opisująca czyjeś życie

# bezpieńka

sadzonka drzewa liściastego

# arabinoza

monosacharyd, aldopentoza

# androgyna

zjawisko dwupłciowości postaci boskich i ludzkich występujące w wielu religiach; hermafrodytyzm, obojnactwo, androginia

# anaplazja

stan rozrostu komórek występujący w nowotworach złośliwych

# alogeneza

rozwój gatunków

# aleksjada

kronika Anny Komneny, córki cesarza bizantyjskiego Aleksego I Komnena, obejmująca lata 1069–1118, a szczególnie czasy panowania jej ojca (1081–1118)

# foremka

1. niewielka forma do pieczenia ciasta;
2. zabawka do robienia babek z piasku

# grzejka

dawniej: worek gumowy lub blaszane naczynie napełniane gorącą wodą, stosowane do rozgrzewania ciała

# gołąbka

1. samica gołębia; gołębica;
2. pieszczotliwie o kobiecie o łagodnym usposobieniu

# golizna

gołe ciało, nagość

# żyłowina -01-03

skała płonna występująca wśród złoża magnetycznego

# rotanina 2018-12-31

ciecz o ostrym zapachu kwasu octowego lub mrówkowego, garbnik syntetyczny stosowany w przemyśle garbarskim i zastępujący garbniki roślinne

# rąbanina

potocznie: walka na broń sieczną

# ptaszyna

pieszczotliwie o ptaku

# przylepa

duża przylepka, kromka chleba odkrojona z końca bochenka

# przykosa

smuga na rzece oznaczająca płytki brzeg, mieliznę

# przecena

wprowadzenie niższej ceny niż poprzednia

# prozaika

nauka o artystycznej organizacji prozy

# prościna

człowiek prosty, prymitywny; prostak

# procesja

1. uroczysty pochód religijny ze śpiewem i niesieniem przedmiotów kultu;
2. duża grupa udających się dokądś ludzi lub grupa jadących wolno samochodów

# praforma

forma pierwotna, dająca początek czemuś

# półśruba

półobrót wykonany w powietrzu w trakcie skoku

# półwłóka

połowa włóki

# postylla

zbiór kazań tłumaczących fragmenty z Biblii

# podprawa

coś, czym się przyprawia jakąś potrawę

# płycizna

płytkie miejsce w morzu, rzece lub jeziorze

# plazmina

enzym mający zdolność rozpuszczania fibryny, stosowany w leczeniu zawałów i zakrzepów; fibrynolizyna

# ożywonia

roślina z rodziny wargowych, stosowana w przemyśle perfumeryjnym i przy produkcji likierów; bazylek

# oronimia

dział toponomastyki zajmujący się nazwami gór

# opuklina

przestrzeń powstała pomiędzy słojami drewna z powodu zniszczenia przez grzyby

# opornica

nieruchoma, zewnętrzna szyna zwrotnicy

# operacja

1. zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu skóry i tkanek, dotarciu do chorego narządu w celu przywrócenia mu prawidłowych czynności lub jego usunięcia;
2. zbrojna akcja o specjalnym charakterze; ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;
3. w matematyce: zespół działań wykonanych na pewnym wyrażeniu

# odrobina

bardzo mała ilość czegoś

# motanina

potocznie: coś splątanego, tworzącego kłąb

# miologia

dział anatomii, nauka o mięśniach

# mielnica

1. niewielkie łososie poławiane wiosną na Bałtyku;
2. gwarowo: młyn

# miechera

roślina z rodziny miecherowatych, liściasty mech rosnący na drzewach i na ziemi

# mazanina

potocznie: niestaranne albo nieudolne pismo lub rysunki

# marnizna

potocznie: coś bardzo marnego lub występującego w drastycznie niedostatecznej ilości

# macanina

macanie, dotykanie

# łuskwina

1. zdrewniała powłoka okrywająca owoc lub korzeń jadalny; łupina;
2. okrywa gniazda nasiennego owocu; łuska

# łotrzyca

kobieta popełniająca czyny haniebne, niegodziwe, prowadząca życie niemoralne

# łobuzina

z politowaniem o łobuzie, łobuziaku

# łętowina

łodyga kartofli, łęcina

# łącznica

urządzenie zainstalowane w centrali telekomunikacyjnej, służące do tworzenia połączeń telefonicznych, telegraficznych itp.;

# łatwizna

potocznie: coś łatwego do wykonania

# lodowica

warstwa lodu tworząca się na powierzchni ziemi wskutek zamarzania mżawki lub deszczu; gołoledź

# lineacja

powtarzalna, liniowo-równoległa cecha skały widoczna zarówno wewnątrz skały, jak i na jej powierzchni

# limuzyna

luksusowy samochód osobowy

# likwacja

rozdzielanie się magmy pod wpływem siły ciężkości na dwie frakcje ciekłe o różnym składzie mineralnym

# likofora

postać larwalna tasiemca

# leżanina

w leśnictwie: drewno nadpsute wskutek długiego leżenia w lesie

# legityma

część spadku, jaką osoby najbliższe spadkodawcy muszą otrzymać niezależnie od jego woli; zachowek

# latanina

potocznie: uganianie się za czymś, pośpieszne załatwianie czegoś; krzątanina, bieganina

# kwaśnica

1. potocznie: woda mineralna o kwaśnym smaku;
2. berberys

# krzyżyna

w górnictwie: element łączący narożniki wieży wiertniczej po przekątnej pola ściany wieży

# kopanina

1. potocznie: długo trwające, bezładne wykopywanie czegoś;
2. w piłce nożnej: bezładna, nieciekawa gra

# konwalia

roślina o białych, wonnych kwiatach w kształcie drobnych dzwoneczków

# kollomia

roślina z rodziny floksów, hodowana jako roślina ozdobna

# knajpina

licha, marna knajpa

# kleśnica

gatunek rośliny z rodziny obrazkowatych rosnąca na podmokłych terenach Polinezji, na Wyspach Hawajskich, w Afryce i Amerykach; taro, kolokazja, kleśniec

# kolokazja

roślina uprawna w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, jadalne bulwy i liście; kapusta karaibska; taro; kleśnica; kleśniec jadalny

roślina uprawna w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, jadalne bulwy i liscie; kapusta karaibska; taro; kleśnica; kleśniec jadalny

# kinetyka

dział dynamiki zajmujący się badaniem ruchu układów mechanicznych pod wpływem działających na nie sił

# kataryna

zgrubienie od: katarynka

# karuzela

urządzenie w wesołym miasteczku lub na placu zabaw do kręcenia się w koło

# kamizela

spodnia część trzyczęściowego ubioru męskiego; kamizelka

# jezierza

roślina z rodziny jezierzowatych

# grzebuła

potocznie: człowiek powolny

# grubizna

w leśnictwie: drewno okrągłe, użytkowe lub opałowe, o średnicy powyżej 7 cm w cieńszym końcu

# grochówa

potocznie: zupa grochowa

# gospocha

potocznie: zapobiegliwa, pracowita gospodyni

# gorczyca

roślina z rodziny kapustowatych, występująca w 10 gatunkach jednorocznych, miododajna roślina zielna, jej nasiona używane są jako przyprawa

# fototeka

skatalogowany zbiór fotografii

# fonoteka

archiwum dźwiękowe, zbiór taśm magnetofonowych, płyt gramofonowych i innych nośników dźwięku z nagranymi utworami muzycznymi, audycjami, efektami akustycznymi itp.

następne >